Nếu bạn đang muốn phát triển kênh YouTube nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, khung phân tích bốn chữ S của chuyên gia Phil Nottingham là một điểm tựa đáng tin cậy. Khung này giúp bạn hiểu video được tìm thấy ra sao trên nền tảng và nguồn lượt xem nào đang thiếu cân bằng. Bài viết sẽ đi qua từng chữ S, giải thích cách chúng phối hợp với nhau, và gợi ý kế hoạch hành động bạn có thể áp dụng ngay.
Vì sao bạn nên xem YouTube như một công cụ đề xuất
Phil Nottingham là chuyên gia chiến lược video, người đã đi vào lĩnh vực tiếp thị từ năm 2010. Khi làm việc với khách hàng hoặc doanh nghiệp mới, ông dùng một khuôn khổ riêng để nắm tình trạng chung của kênh. Khuôn khổ ấy gồm 4 yếu tố bắt đầu bằng chữ S, gồm người đăng ký, đề xuất, tìm kiếm và video ngắn. Ông trình bày nó trong chương trình Whiteboard Friday của Moz.
Điểm xuất phát của khuôn khổ là một nhận định đơn giản: về bản chất, YouTube hoạt động như một công cụ đề xuất nội dung video. Vì thế, lượt xem có thể đến từ nhiều con đường khác nhau ngay bên trong nền tảng. Để thành công, bạn cần liên tục thu hút lượt xem từ nhiều khía cạnh, thay vì chỉ dựa vào một hoặc hai phương pháp quen thuộc.
Hộp ghi nhớ
Bốn chữ S gồm Subscribers là người đăng ký, Suggested là đề xuất, Search là tìm kiếm và Shorts là video ngắn. Kênh khỏe mạnh là kênh có lượt xem đến đều đặn từ cả bốn hướng.
| Chữ S | Ý nghĩa | Vai trò chính |
|---|---|---|
| Subscribers | Người đăng ký kênh | Thúc đẩy thành công lâu dài |
| Suggested | Video được đề xuất | Đưa video đến người chưa biết kênh |
| Search | Tìm kiếm trên YouTube và Google | Duy trì lượt xem ổn định |
| Shorts | Video ngắn dạng dọc | Khám phá và quảng bá video dài |
Chữ S thứ nhất: người đăng ký
Người đăng ký là yếu tố quan trọng của hệ sinh thái YouTube, và họ thúc đẩy thành công lâu dài của một kênh. Thành công thực sự đến khi nhiều người đăng ký kênh của bạn và tiếp tục xem nội dung của bạn. Tuy nhiên, cơ chế khuyến khích đăng ký của nền tảng khá phức tạp, nên bạn cần hiểu cách nó phân phối nội dung trước khi đặt kỳ vọng.
Khi người dùng mở nền tảng hoặc ứng dụng và đăng ký kênh của bạn, nội dung của bạn sẽ xuất hiện trong nguồn cấp dữ liệu của họ, và họ còn có thể nhận thông báo trên các thiết bị khác như điện thoại. Nhưng quan trọng hơn cả, cách chính để thu hút lượt xem từ người đăng ký lại là thông qua trang chủ YouTube. Vì vậy, bạn có thể chia lượt xem từ người đăng ký thành ba nhóm theo khả năng tạo ra lượt xem:
- Trang chủ, nơi phần lớn lượt xem từ người đăng ký phát sinh.
- Nguồn cấp dữ liệu kênh đã đăng ký, nơi video mới xuất hiện theo thứ tự.
- Thông báo, kênh nhắc người xem quay lại khi có nội dung mới.
Có một hiệu ứng lan tỏa đáng chú ý. Nếu nội dung của bạn thu hút người đăng ký, thể hiện qua lượt xem nhiều, tỷ lệ giữ chân người xem cao và tỷ lệ nhấp chuột cao, YouTube thường đề xuất nó cho những người dùng khác có sở thích tương tự, dựa trên lịch sử xem của họ. Khi số người đăng ký và mức quan tâm của họ cùng tăng, lượt xem từ trang chủ cũng tăng đáng kể.
Khi một video lan truyền rộng rãi, phần lớn lượt xem tăng vọt thường đến từ trang chủ YouTube chứ không phải từ nguồn nào khác.
Để tối ưu lĩnh vực này, bạn nên tạo nội dung mà người dùng muốn xem đi xem lại, tức là định dạng có sức hút lặp lại, đồng thời phù hợp với sở thích của một nhóm khán giả cụ thể. Khi bạn liên tục tạo ra nội dung đáp ứng cả hai điều kiện, cả ba nhóm lượt xem nói trên đều được cải thiện.
Chữ S thứ hai: đề xuất
Cách thứ hai để tăng lượt xem là thông qua mục đề xuất. Nội dung của bạn có thể xuất hiện ở 3 vị trí dễ nhận biết, được tổng hợp trong bảng sau. Ở cả ba vị trí, người xem đang nhìn thấy video của bạn bên cạnh nhiều lựa chọn khác, nên khả năng khiến họ nhấp vào phụ thuộc vào sức hấp dẫn của phần trình bày.
| Vị trí đề xuất | Mô tả |
|---|---|
| Danh sách video | Các video xuất hiện ở những nơi người dùng duyệt nội dung |
| Thanh bên | Danh sách hiển thị khi xem video trên máy tính để bàn |
| Màn hình cuối video | Các gợi ý xuất hiện ngay khi một video kết thúc |
Điều bạn cần làm là biến tiêu đề, mô tả và hình thu nhỏ thành những yếu tố thật sự thu hút. Khi người dùng nhìn vào thanh bên ở cuối một video, nếu bạn đưa ra thứ khiến họ nghĩ rằng video này thật sự thú vị, họ khó lòng cưỡng lại việc nhấp vào xem thử. Vì thế, hãy tối ưu các yếu tố siêu dữ liệu này một cách hiệu quả nhất, và thậm chí thêm những chi tiết gây tò mò để mọi người muốn xem.
Lưu ý rằng đối tượng của chữ S này thường chưa biết nhiều về kênh của bạn. Họ chỉ quan tâm đến nội dung của một video cụ thể, nên phần trình bày cần tự nó đủ sức thuyết phục mà không dựa vào thương hiệu kênh. Đây là lý do bạn không nên chỉ chăm chút nội dung bên trong video mà bỏ qua lớp bao bì bên ngoài.
Mẹo dành cho bạn
Hãy thử đặt hình thu nhỏ và tiêu đề cạnh nhau như thể chúng đang nằm trong thanh bên của một video khác. Nếu bạn không muốn nhấp vào nó, người xem lạ cũng khó có lý do để nhấp.
Chữ S thứ ba: tìm kiếm
Chữ S thứ ba là tìm kiếm. Tìm kiếm trên YouTube là một phần lớn của hệ sinh thái, nhưng tìm kiếm trên Google cũng quan trọng không kém. Nếu một video có thứ hạng cao, nó thường xuất hiện ở vị trí tốt trên cả hai nơi, nhờ đó thu hút lượt xem từ hai kênh cùng lúc. Có những lúc lượt xem đến từ tìm kiếm Google còn vượt cả lượt xem từ tìm kiếm trên YouTube.
Tuy vậy, điểm mấu chốt không phải là nhét từ khóa vào tiêu đề. Bạn cần tạo nội dung nắm bắt được nhu cầu tiềm ẩn của thị trường. Điều này đòi hỏi bạn xác định nhu cầu nằm ở đâu, rồi làm ra nội dung đáp ứng nhu cầu đó. Cách làm đòi hỏi một số bước nghiên cứu, vì bạn phải hiểu khán giả đang tìm kiếm điều gì và tạo ra nội dung thu hút những người vốn đã có nhu cầu.
Bạn có thể bắt đầu nghiên cứu bằng những câu hỏi sau:
- Khán giả mục tiêu thường đặt những câu hỏi nào khi tìm video?
- Nhu cầu nào trên thị trường chưa có nội dung đáp ứng đủ tốt?
- Video của bạn có thể giải quyết vấn đề cụ thể nào cho người đang tìm kiếm?
Khác với đề xuất, nơi người xem bị thu hút bởi sự tò mò, tìm kiếm phục vụ người đã có sẵn ý định. Họ chủ động gõ câu hỏi và mong có câu trả lời, nên nội dung đáp ứng đúng nhu cầu sẽ tiếp tục mang lại lượt xem ổn định theo thời gian, ngay cả khi bạn không đăng video mới.
Chữ S thứ tư: video ngắn
Chữ S cuối cùng là Shorts, tức video ngắn. Đây là một thể loại riêng biệt, cùng tồn tại với các video dài vốn tạo nên phần cốt lõi của YouTube, nhưng hai loại này có mối liên hệ thú vị. Giống như TikTok và Instagram, bạn có thể tăng lượt xem bằng cách thu hút người dùng nhấp vào nguồn cấp video ngắn xuất hiện khi họ đăng nhập. Vì video ngắn hiển thị dưới dạng video dọc ở đây, nội dung của bạn hoàn toàn có thể được khám phá theo cách này.
Ngoài ra còn có tính năng video ngắn liên quan. Từ góc độ này, bạn có thể xem video ngắn như những đoạn clip và trailer quảng bá cho nội dung dài hơn. Nếu làm tốt, video ngắn không chỉ là phương tiện thu hút lượt xem riêng, mà còn là cầu nối đưa người xem sang các video dài mà bạn muốn họ theo dõi.
Cân bằng bốn yếu tố để duy trì thành công
Những kênh thực sự thành công luôn đạt được sự cân bằng giữa khán giả ở cả bốn lĩnh vực. Mỗi yếu tố đóng một vai trò khác nhau, và việc đặt chúng cạnh nhau giúp bạn nhận ra điểm yếu của kênh. Bảng dưới đây gợi ý cách duy trì từng yếu tố.
| Yếu tố | Cách duy trì |
|---|---|
| Người đăng ký | Khi kênh lớn dần, phần lớn lượt xem đến từ nguồn cấp dữ liệu của người đăng ký, và YouTube dựa vào đó để đề xuất cho người có sở thích tương tự |
| Tìm kiếm | Tạo nội dung đáp ứng nhu cầu tiềm ẩn để đảm bảo lượt xem ổn định |
| Đề xuất | Liên tục cải thiện siêu dữ liệu và yếu tố hình ảnh để khiến người xem muốn nhấp |
| Video ngắn | Tạo clip và trailer để tăng lượt xem cho nội dung dài |
Hãy chú ý đến yếu tố đầu tiên. Người đăng ký chính là động lực tăng trưởng thực sự, vì họ vừa quay lại xem, vừa gửi tín hiệu cho nền tảng rằng nội dung của bạn đáng được đề xuất rộng hơn. Ba yếu tố còn lại hoạt động như những cánh cửa dẫn người mới đến kênh, và khi cánh cửa nào bị bỏ ngỏ, kênh sẽ phụ thuộc quá nhiều vào những cánh cửa còn lại.
Kế hoạch hành động bạn có thể áp dụng
Để biến khuôn khổ này thành việc làm cụ thể, bạn có thể đi theo trình tự sau. Mỗi bước gắn với một câu hỏi chẩn đoán giúp bạn biết mình nên ưu tiên điều gì trước.
| Bước | Việc cần làm | Câu hỏi chẩn đoán |
|---|---|---|
| Bước 1 | Xem lượt xem của kênh đến từ những nguồn nào | Kênh đang dựa vào một hay nhiều nguồn? |
| Bước 2 | Xác định chữ S đang yếu nhất | Hướng nào đang bỏ ngỏ? |
| Bước 3 | Nghiên cứu nhu cầu thị trường và khán giả mục tiêu | Khán giả đang tìm điều gì? |
| Bước 4 | Cải thiện tiêu đề, mô tả, hình thu nhỏ | Người lạ có muốn nhấp vào không? |
| Bước 5 | Dùng video ngắn làm clip và trailer cho video dài | Video ngắn có dẫn người xem sang nội dung chính không? |
Những sai lầm bạn nên tránh
Khi áp dụng khuôn khổ này, bạn nên lưu ý một vài bẫy phổ biến:
- Chỉ dồn sức vào một hướng, ví dụ chỉ làm video ngắn, trong khi các hướng khác bị bỏ trống.
- Coi tìm kiếm chỉ là việc thêm từ khóa vào tiêu đề, thay vì tìm ra nhu cầu thật của thị trường.
- Làm nội dung hay nhưng bỏ qua hình thu nhỏ và tiêu đề, khiến người lạ không nhấp vào.
- Xem video ngắn như một thể loại tách rời, thay vì dùng nó để kéo người xem sang video dài.
Điều bạn cần nhớ
Danh tiếng và thu nhập đến sau khi kênh có lượt xem đều đặn. Vì vậy, hãy đo sự cân bằng giữa bốn nguồn lượt xem trước khi đo bất kỳ thành tích nào khác.
Kết luận
Bốn chữ S cho bạn một tấm bản đồ rõ ràng để đọc tình trạng kênh YouTube, từ người đăng ký, đề xuất, tìm kiếm đến video ngắn. Mỗi hướng phục vụ một kiểu người xem khác nhau, và sức mạnh thực sự nằm ở sự cân bằng giữa chúng. Hãy bắt đầu bằng việc tìm ra hướng đang yếu nhất, cải thiện từng bước, rồi kiên trì theo dõi, vì lượt xem, danh tiếng và thu nhập sẽ đến từ nền tảng vững chắc ấy.
