Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang tái định hình cách người dùng tìm kiếm thông tin, nhiều tranh luận xoay quanh việc liệu chế độ AI trong tìm kiếm của Google có “giết chết” traffic website hay không. Những lo ngại này ngày càng gia tăng khi AI dần trở thành trải nghiệm mặc định, khiến nhiều doanh nghiệp lo sợ mất đi nguồn truy cập quan trọng.
Tuy nhiên, một nghiên cứu UX mới đây đã mang lại góc nhìn hoàn toàn khác, đặc biệt khi phân tích hành vi người dùng trong các truy vấn mang tính giao dịch. Kết quả cho thấy AI không “cướp” hết traffic như nhiều người nghĩ, mà thậm chí còn đóng vai trò hỗ trợ quá trình ra quyết định của người dùng.
Phần lớn các nghiên cứu trước đây về AI trong tìm kiếm đều tập trung vào truy vấn mang tính thông tin, chẳng hạn như “triệu chứng bệnh” hay “cách làm một việc nào đó”. Trong những trường hợp này, AI có thể cung cấp câu trả lời trực tiếp, khiến người dùng không cần nhấp vào website.
Nhưng điều đó không phản ánh đầy đủ toàn bộ hành vi tìm kiếm. Khi người dùng cần lựa chọn dịch vụ thực tế như bác sĩ, nha sĩ hay thẩm mỹ, họ không chỉ cần thông tin mà còn cần sự tin tưởng. Đây chính là khoảng trống mà nghiên cứu UX mới đã tập trung khai thác, mang lại những phát hiện quan trọng cho giới SEO và doanh nghiệp.
AI Mode có thực sự làm giảm traffic website không?
Kết quả từ nghiên cứu UX cho thấy một sự thật trái ngược với quan điểm phổ biến hiện nay: AI Mode không hề triệt tiêu lượt truy cập website trong các truy vấn mang tính giao dịch. Cụ thể, có tới 69% phiên tìm kiếm dẫn đến việc người dùng truy cập vào ít nhất một website.
Điều này cho thấy AI không thay thế hoàn toàn website mà đóng vai trò như một bước trung gian giúp người dùng tổng hợp thông tin. Chỉ có 27% người tham gia cho biết họ sẵn sàng đưa ra quyết định dựa hoàn toàn vào phần tóm tắt của AI, trong khi số còn lại vẫn cần truy cập thêm nhiều nguồn khác.
Người dùng thực tế không coi AI là “câu trả lời cuối cùng”, mà xem đây là công cụ giúp họ định hướng lựa chọn. Điều này đặc biệt đúng trong các quyết định quan trọng liên quan đến sức khỏe hoặc dịch vụ cá nhân, nơi yếu tố niềm tin đóng vai trò then chốt.
Người dùng sử dụng AI để ra quyết định như thế nào?
Một trong những phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu là người dùng không sử dụng AI để chọn ngay một kết quả duy nhất. Thay vào đó, họ dùng AI để xây dựng một “tập hợp cân nhắc” gồm nhiều lựa chọn khác nhau trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Điều này phản ánh một sự thay đổi lớn trong hành vi tìm kiếm. Người dùng không còn bị giới hạn bởi thứ hạng tìm kiếm truyền thống mà có xu hướng khám phá nhiều phương án hơn. Trung bình mỗi người kiểm tra khoảng 3,7 kết quả trong một phiên tìm kiếm.
- Người dùng không còn phụ thuộc vào một kết quả duy nhất
- Họ chủ động so sánh nhiều doanh nghiệp trước khi chọn
- AI đóng vai trò tổng hợp, không phải quyết định thay
- Quy trình tìm kiếm trở nên đa chiều và kỹ lưỡng hơn
Chính sự thay đổi này khiến cách tiếp cận SEO truyền thống cần được điều chỉnh để phù hợp với hành vi mới của người dùng.
Top 1 Google còn quan trọng như trước không?
Trong suốt nhiều năm, SEO luôn xoay quanh mục tiêu đạt vị trí số 1 trên Google, bởi đây là vị trí mang lại phần lớn lượt click. Tuy nhiên, với sự xuất hiện của AI Mode, “luật chơi” này đã thay đổi đáng kể.
Nghiên cứu cho thấy có tới 89% người dùng nhấp vào nhiều hơn một doanh nghiệp trong cùng một phiên tìm kiếm. Điều này đồng nghĩa với việc vị trí số 1 không còn chiếm toàn bộ lợi thế như trước đây.
Thay vì “winner-takes-all”, cuộc chơi giờ đây trở thành “top 5 đều có cơ hội”. Nếu doanh nghiệp của bạn xuất hiện trong nhóm kết quả được cân nhắc, bạn vẫn có khả năng nhận được click và chuyển đổi.
Đây là một bước chuyển lớn trong tư duy SEO: từ việc cạnh tranh thứ hạng tuyệt đối sang việc tối ưu khả năng xuất hiện và thuyết phục người dùng.
Người dùng có thực sự không cuộn trang trong AI Mode?
Một giả định phổ biến trong UX là người dùng thường không cuộn xuống dưới, đặc biệt trong môi trường tìm kiếm. Tuy nhiên, nghiên cứu này đã bác bỏ quan điểm đó khi áp dụng vào AI Mode.
Có tới 84% người tham gia nghiên cứu đã cuộn xuống để xem thêm các lựa chọn. Điều này cho thấy người dùng không coi AI là một câu trả lời duy nhất, mà là một danh sách được tuyển chọn để họ khám phá.
Hành vi này cho thấy mức độ chủ động cao hơn của người dùng. Họ sẵn sàng dành thời gian để tìm kiếm lựa chọn phù hợp nhất, thay vì chọn ngay kết quả đầu tiên như trước.
Điều này mở ra cơ hội cho nhiều doanh nghiệp hơn, miễn là họ xuất hiện trong danh sách và có khả năng thu hút sự chú ý của người dùng.
Điều gì thực sự ảnh hưởng đến quyết định của người dùng?
Một phát hiện thú vị khác là hình ảnh không đóng vai trò quan trọng như nhiều người vẫn nghĩ. Chỉ khoảng 21% người dùng xem ảnh trong hồ sơ doanh nghiệp, và ngay cả trong các dịch vụ thẩm mỹ, con số này cũng chỉ tăng nhẹ.
Thay vào đó, yếu tố quyết định lại nằm ở bằng chứng xã hội, đặc biệt là đánh giá từ khách hàng. Có tới 74% người dùng đọc review trước khi đưa ra quyết định.
- Đánh giá khách hàng là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất
- Nội dung văn bản có sức nặng hơn hình ảnh
- Uy tín thương hiệu quyết định khả năng chuyển đổi
- Hồ sơ doanh nghiệp cần tập trung vào review chất lượng
Điều này cho thấy trong môi trường AI, nội dung và uy tín vẫn là yếu tố cốt lõi, thay vì chỉ tập trung vào hình ảnh hay thiết kế.
AI Mode có thực sự “cướp” hết traffic giá trị?
Kết luận quan trọng nhất từ nghiên cứu là AI Mode không làm mất đi loại traffic giá trị nhất – những người có ý định chi tiền. Ngược lại, nó còn giúp người dùng ra quyết định tốt hơn trước khi truy cập website.
AI chủ yếu ảnh hưởng đến các truy vấn mang tính thông tin, nơi người dùng chỉ cần câu trả lời nhanh. Nhưng với các truy vấn dịch vụ, người dùng vẫn cần truy cập website để xác minh thông tin và đưa ra quyết định cuối cùng.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp địa phương hoặc cung cấp dịch vụ, nơi mỗi lượt truy cập đều có giá trị chuyển đổi cao.
Kết luận
Sự xuất hiện của AI Mode không phải là dấu chấm hết cho SEO, mà là một bước tiến buộc ngành này phải thích nghi. Thay vì chỉ tập trung vào vị trí số 1, doanh nghiệp cần tối ưu để xuất hiện trong nhóm lựa chọn và xây dựng uy tín thông qua đánh giá khách hàng.
Nghiên cứu UX đã cho thấy một thực tế rõ ràng: người dùng vẫn cần website, đặc biệt trong các quyết định quan trọng. AI không thay thế mà chỉ hỗ trợ hành trình tìm kiếm.
Vì vậy, nếu bạn đang làm SEO cho dịch vụ hoặc doanh nghiệp địa phương, đừng hoảng loạn. Thay vào đó, hãy tập trung vào chất lượng nội dung, uy tín thương hiệu và trải nghiệm người dùng – đó mới là chìa khóa để chiến thắng trong kỷ nguyên AI.
Tài liệu tham khảo:
Google AI Mode sends traffic on 69% of transactional queries: New data
