Nếu bạn đang là một SEO junior, làm SEO được vài tháng đến hơn 1 năm, rất có thể bạn đã từng rơi vào cảm giác này: ngày nào cũng làm task, viết content, check index, submit link, theo dõi từ khóa… nhưng vẫn mơ hồ về việc khi nào mình có thể lên SEO executive. Bạn nhìn những anh chị SEO executive trong team, thấy họ không làm quá nhiều thao tác chi tiết như mình, nhưng lại là người lên kế hoạch, làm việc với leader, trình bày định hướng dự án và được đánh giá cao hơn.
Vấn đề không nằm ở việc bạn chưa đủ chăm chỉ, mà là bạn chưa có một lộ trình học và làm SEO đúng vai trò. Phần lớn SEO junior giỏi triển khai, nhưng thiếu cái nhìn tổng thể về dự án. Trong khi đó, SEO executive là người hiểu website, hiểu thị trường, hiểu mục tiêu kinh doanh và biết cách biến SEO thành một kế hoạch khả thi.
Bài viết này được xây dựng như một lộ trình 6 tháng, giúp bạn từng bước nâng cấp tư duy và kỹ năng từ SEO junior lên SEO executive, dựa trên những năng lực cốt lõi mà hầu hết doanh nghiệp và trưởng nhóm SEO đang kỳ vọng ở vị trí này.
Phân tích website là nền tảng đầu tiên của SEO Executive
Ở giai đoạn junior, bạn thường được giao làm trên một phần rất nhỏ của website: viết bài cho category A, tối ưu một vài landing page, hay audit vài lỗi technical cụ thể. Điều này khiến nhiều bạn quen làm mà chưa bao giờ thực sự nhìn website như một hệ thống hoàn chỉnh.
Muốn lên SEO executive, kỹ năng đầu tiên bạn cần rèn luyện là khả năng phân tích website một cách tổng thể và có hệ thống.
Đánh giá được cấu trúc website
Một website tốt cho SEO không phải là website có nhiều bài viết, mà là website có cấu trúc logic, rõ ràng, bám sát hành trình tìm kiếm của người dùng. SEO executive cần nhìn website dưới góc độ: website này đang chia nhóm nội dung theo tiêu chí gì, các danh mục có phản ánh đúng search intent không, luồng internal link đang dẫn người dùng đi đâu và có hỗ trợ chuyển đổi hay không.
Ở giai đoạn này, bạn nên tập thói quen mỗi khi làm SEO cho một website mới, hãy tự hỏi: nếu tôi là người dùng lần đầu truy cập, tôi có hiểu website này bán gì, mạnh ở mảng nào, và nên bắt đầu đọc từ đâu không? Khi bạn đánh giá được cấu trúc website bằng cả tư duy SEO lẫn tư duy người dùng, bạn đã tiến gần hơn tới vị trí SEO executive.
Đánh giá các vấn đề về technical SEO
Technical SEO không chỉ là checklist lỗi cần sửa. Với SEO junior, bạn thường làm theo hướng “anh/chị bảo sửa gì thì em sửa nấy”. Nhưng với SEO executive, bạn cần hiểu vì sao lỗi này quan trọng, mức độ ảnh hưởng của nó đến hiệu quả SEO và thứ tự ưu tiên xử lý.
Trong 6 tháng đầu, hãy tập phân loại vấn đề technical theo mức độ: lỗi ảnh hưởng trực tiếp đến index và crawl, lỗi ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng, và lỗi có thể tối ưu dần. Việc này giúp bạn không chỉ báo lỗi cho team dev, mà còn giải thích được lý do, thời điểm cần xử lý và hậu quả nếu bỏ qua. Đây chính là điểm khác biệt lớn giữa người triển khai và người chịu trách nhiệm cho kết quả SEO.
Thoát khỏi tư duy làm SEO trong “vùng an toàn” phân tích xu hướng thị trường
Một SEO junior thường chỉ tập trung vào website mình đang làm. Nhưng SEO executive bắt buộc phải nhìn rộng hơn: ngành này đang phát triển hay thu hẹp, nhu cầu tìm kiếm của người dùng đang tăng hay giảm, và xu hướng nội dung đang thay đổi như thế nào.
Việc phân tích xu hướng thị trường giúp bạn tránh rơi vào tình trạng làm SEO rất tốt về kỹ thuật, nhưng lại tối ưu cho những từ khóa sắp “hết thời”. Khi bạn hiểu thị trường, bạn sẽ biết nên ưu tiên nhóm sản phẩm nào, nhóm nội dung nào cần đầu tư dài hạn, và đâu là cơ hội để SEO mang lại kết quả nhanh hơn cho doanh nghiệp.
Đây cũng là kỹ năng giúp SEO executive nói chuyện được với chủ doanh nghiệp hoặc marketing manager bằng ngôn ngữ kinh doanh, thay vì chỉ là các chỉ số SEO thuần túy.
Học cách nhìn đối thủ như một bài toán chiến lược
SEO junior thường nghiên cứu đối thủ theo cách khá cơ học: xem đối thủ viết gì, mình viết tương tự hoặc dài hơn. Nhưng SEO executive cần nhìn đối thủ ở cấp độ chiến lược: đối thủ mạnh ở mảng nội dung nào, họ tập trung traffic ở trang nào, và vì sao Google lại ưu ái website đó.
Khi nghiên cứu đối thủ, bạn nên đặt mình vào vị trí người quản lý SEO và tự hỏi: nếu đây là dự án của mình, mình sẽ đánh đối thủ bằng cách nào? Mình có đi trực diện hay chọn ngách nhỏ hơn? Nội dung nào mình có lợi thế triển khai tốt hơn đối thủ?
Việc rèn luyện tư duy này giúp bạn không còn làm SEO theo kiểu “copy đối thủ”, mà là xây dựng kế hoạch có chủ đích, có ưu tiên và có chiến lược dài hạn.
Tư duy chiến lược trong nghiên cứu từ khóa
Nghiên cứu từ khóa là công việc quen thuộc với mọi SEOer, nhưng cách làm của junior và executive hoàn toàn khác nhau. SEO junior thường tập trung vào việc tìm càng nhiều từ khóa càng tốt. SEO executive thì ngược lại, họ tìm những nhóm từ khóa có vai trò chiến lược trong toàn bộ dự án.
Ở cấp độ cao hơn, nghiên cứu từ khóa không còn là list keyword, mà là hiểu mối quan hệ giữa các nhóm chủ đề, cách người dùng tìm kiếm theo từng giai đoạn nhận thức, và đâu là nhóm từ khóa mang lại giá trị chuyển đổi thực sự.
Khi bạn có thể giải thích vì sao nên làm nhóm từ khóa A trước nhóm B, vì sao có những từ khóa không cần SEO dù search volume cao, thì bạn đã bắt đầu suy nghĩ như một SEO executive.
Có khả năng lập kế hoạch giúp SEO junior lên vị trí SEO executive nhanh chóng
Đây chính là kỹ năng mà phần lớn SEO junior thiếu hụt nghiêm trọng và cũng là lý do khiến họ mất rất nhiều thời gian loay hoay mà chưa thăng tiến. Lập kế hoạch SEO không chỉ là viết ra danh sách việc cần làm, mà là quá trình tổng hợp toàn bộ phân tích website, thị trường, đối thủ và từ khóa để tạo ra một lộ trình khả thi cho dự án.
Ở module Lập kế hoạch SEO trong khóa học SEO VietMoz, nội dung này được đặt ở cuối khóa một cách có chủ đích. Bởi chỉ khi bạn đã hiểu đầy đủ các mảnh ghép của SEO, bạn mới thực sự lên được kế hoạch tổng thể. Module này giúp người làm SEO ít kinh nghiệm có cái nhìn toàn cảnh về một dự án SEO thực tế, hiểu rõ sự khác biệt giữa cách lên kế hoạch của người thuần triển khai kỹ thuật và người ở vị trí quản lý hoặc chịu trách nhiệm với kết quả kinh doanh.
Điểm giá trị nhất của module là cung cấp quy trình và template cụ thể – thứ mà SEO junior thường phải mất rất nhiều thời gian tự mày mò, thử sai mới đúc kết được. Khi bạn hiểu được sự khác biệt trong góc nhìn giữa người làm SEO và người làm kinh doanh, bạn sẽ biết cách đặt mục tiêu thực tế hơn, dễ được chủ doanh nghiệp hoặc trưởng phòng marketing chấp thuận hơn, thay vì chỉ đưa ra những mục tiêu tăng traffic chung chung.
Triển khai và tối ưu nội dung theo kế hoạch đề ra
SEO executive không nhất thiết phải là người viết nhiều bài nhất, nhưng họ phải là người hiểu rõ vì sao bài này cần viết, viết cho ai và phục vụ mục tiêu gì. Nội dung lúc này không còn viết theo cảm tính hay chỉ để lên top, mà gắn chặt với kế hoạch SEO và mục tiêu chuyển đổi.
Bạn cần tập thói quen theo dõi hiệu suất từng nhóm nội dung, phát hiện nội dung nào đang kéo traffic nhưng không mang lại giá trị, từ đó đề xuất tối ưu hoặc thay đổi định hướng. Khả năng đánh giá nội dung dựa trên dữ liệu chính là yếu tố giúp bạn được nhìn nhận như một SEO executive, chứ không chỉ là người “sản xuất bài viết”.
Triển khai SEO offpage có chiến lược
Ở cấp độ junior, offpage thường bị hiểu đơn giản là đi link. Nhưng SEO executive cần hiểu rõ vai trò của offpage trong từng giai đoạn của dự án. Có thời điểm cần đẩy mạnh, có thời điểm chỉ cần duy trì, và có dự án offpage không phải ưu tiên hàng đầu.
Khi bạn biết đánh giá chất lượng backlink, hiểu được tác động của offpage đến độ tin cậy website và thứ hạng từ khóa, bạn sẽ tránh được việc làm offpage một cách máy móc, thiếu định hướng.
Cập nhật thuật toán Google thường xuyên
SEO executive không phải là người hoảng loạn mỗi khi Google update. Họ hiểu bản chất của thuật toán là cải thiện trải nghiệm tìm kiếm, và những website làm SEO bài bản, tập trung vào người dùng sẽ ít bị ảnh hưởng tiêu cực.
Việc bạn cần làm là cập nhật có chọn lọc, hiểu xu hướng thay đổi của Google, từ đó điều chỉnh chiến lược nội dung và kỹ thuật phù hợp, thay vì lao vào sửa hàng loạt mà không rõ nguyên nhân.
Có quy trình báo cáo tình hình dự án bài bản
Sự khác biệt rõ rệt nhất giữa SEO Junior và SEO Executive thường không nằm ở việc ai biết nhiều công cụ SEO hơn, mà nằm ở cách họ báo cáo và nói về dự án SEO. Chỉ cần nghe một bản báo cáo, trưởng nhóm hoặc chủ doanh nghiệp gần như có thể nhận ra ngay người đó đang ở cấp độ nào.
| Tiêu chí | SEO Junior | SEO Executive |
| Cách nhìn và chọn số liệu | Thường báo cáo nhiều chỉ số rời rạc như số bài viết đã đăng, số backlink đã đi, số từ khóa tăng/giảm mà chưa thật sự hiểu mối liên hệ giữa các con số. Số liệu mang tính “liệt kê việc đã làm” nhiều hơn là đánh giá hiệu quả. | Chọn lọc các chỉ số có ý nghĩa trực tiếp với mục tiêu dự án như organic traffic, nhóm từ khóa chính, trang mang lại chuyển đổi. Số liệu được đặt trong bối cảnh: so sánh theo thời gian, so với mục tiêu ban đầu hoặc so với đối thủ. |
| Tư duy trình bày báo cáo | Báo cáo theo hướng mô tả: “đã làm gì – kết quả ra sao”, thường dừng lại ở việc đọc số liệu. Ít có phần giải thích nguyên nhân hay tác động của các hoạt động SEO đến tổng thể dự án. | Báo cáo theo logic phân tích: “điều gì đang xảy ra – vì sao lại như vậy – bước tiếp theo nên làm gì”. Nội dung trình bày hướng tới người ra quyết định, giúp họ nhanh chóng nắm được tình hình dự án và định hướng tiếp theo. |
| Thái độ và cách xử lý vấn đề | Khi số liệu không tốt, thường có xu hướng phòng thủ hoặc chờ chỉ đạo, giải thích theo kiểu “chưa đủ thời gian” hoặc “đang chờ hiệu quả”. Vấn đề được nhìn như rủi ro cá nhân. | Chủ động chỉ ra vấn đề, thừa nhận những điểm chưa hiệu quả và kèm theo phương án cải thiện. Vấn đề được xem là một phần của quá trình tối ưu dự án, không phải lỗi cá nhân mà là bài toán cần giải. |
Chính sự khác biệt trong cách dùng số liệu, tư duy trình bày và thái độ xử lý vấn đề đã khiến SEO executive được tin tưởng giao dự án lớn hơn, có tiếng nói hơn trong team và làm việc trực tiếp với chủ doanh nghiệp hoặc trưởng phòng marketing. Đây cũng là kỹ năng mà một SEO junior hoàn toàn có thể rèn luyện nếu bắt đầu thay đổi cách nhìn về báo cáo SEO ngay từ bây giờ.
Rèn luyện kỹ năng xử lý vấn đề
Tính chủ động trong xử lý vấn đề là ranh giới rõ ràng nhất giữa SEO junior và SEO executive. Khi dự án phát sinh khó khăn, SEO junior thường chờ chỉ đạo và làm theo hướng dẫn có sẵn, trong khi SEO executive chủ động phân tích nguyên nhân, đánh giá mức độ ảnh hưởng và đề xuất phương án xử lý phù hợp. Tư duy này đến từ việc họ coi phần việc mình phụ trách như một dự án nhỏ và sẵn sàng chịu trách nhiệm với kết quả.
SEO executive cũng khác biệt ở khả năng ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì thử nghiệm ngẫu nhiên. Khi phân tích Ahrefs, Search Console hay GA4, họ không chỉ nhìn vào chỉ số tăng – giảm, mà tìm ra nguyên nhân gốc rễ để quyết định hành động tiếp theo. Nhờ đó, họ xử lý hiệu quả các vấn đề thường ngày lẫn những tình huống khủng hoảng bất ngờ mà dự án SEO có thể gặp phải.
Một SEO executive cần rèn luyện khả năng:
- Chủ động giải quyết các vấn đề vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai dự án.
- Phân tích dữ liệu SEO để xác định hướng tối ưu tiếp theo, tránh làm theo cảm tính.
- Bình tĩnh xử lý các khủng hoảng như website bị hack, bắn link bẩn hoặc tác động tiêu cực từ đối thủ.
Kết luận
Từ những hướng dẫn trên, bạn hoàn toàn có thể bookmark bài viết này lại và xem như một checklist phát triển bản thân trong 6 tháng tới. Hãy tự lập cho mình một bản kế hoạch nhỏ, xác định rõ mục tiêu, những kỹ năng cần cải thiện và khung thời gian phù hợp với lịch cá nhân.
SEO executive không phải là một danh xưng, mà là kết quả của quá trình thay đổi tư duy và nâng cấp kỹ năng một cách có định hướng. Nếu bạn đi đúng lộ trình, việc thăng tiến lên vị trí SEO executive sẽ không còn là mong muốn mơ hồ, mà là mục tiêu hoàn toàn trong tầm tay.
