Bạn từng nghe rằng lưu lượng từ trí tuệ nhân tạo có chất lượng rất cao, nhưng dữ liệu mới cho thấy một câu chuyện phức tạp hơn. Một nghiên cứu theo dõi 973 trang thương mại điện tử cho thấy lưu lượng này chuyển đổi kém, trong khi một khảo sát 1.600 người lại cho thấy trí tuệ nhân tạo ảnh hưởng mạnh đến quyết định mua. Bài viết này đặt hai bộ dữ liệu cạnh nhau giúp bạn hiểu hành vi người dùng và điều chỉnh chiến lược.
Hai bộ dữ liệu, hai bức tranh
Nghiên cứu thứ nhất do Maximilian Kaiser của Đại học Hamburg và Christian Schulze của Trường Tài chính và Quản lý Frankfurt thực hiện. Họ phân tích dữ liệu của 973 trang có tổng doanh thu hằng năm khoảng 20 tỷ đô la trong 12 tháng, từ tháng 8 năm 2024 đến tháng 7 năm 2025.
Nghiên cứu thứ hai do Profound, một đơn vị cung cấp công cụ theo dõi trí tuệ nhân tạo, thực hiện với 1.600 người được chọn từ 2.739 người sàng lọc. Hai nghiên cứu đo hai thứ khác nhau, nên đặt cạnh nhau mới thấy được toàn cảnh.
Nghiên cứu Hamburg: lưu lượng ít và chuyển đổi kém
Kết quả cho thấy lưu lượng tự nhiên từ mô hình ngôn ngữ kém hơn mọi kênh truyền thống, trừ quảng cáo trả phí trên mạng xã hội, về chuyển đổi, giá trị đơn hàng và doanh thu trên mỗi phiên, theo bản tường thuật của Digital Commerce 360. Bảng sau tóm tắt các điểm chính.
| Phát hiện | Ý nghĩa với bạn |
|---|---|
| Hiệu suất thấp hơn tìm kiếm | Tỷ lệ chuyển đổi và doanh thu mỗi phiên đều thấp hơn tìm kiếm trả phí và tìm kiếm tự nhiên, nhưng cao hơn mạng xã hội trả phí. |
| Lưu lượng rất nhỏ | Sau một năm kể từ khi liên kết mua sắm tự nhiên xuất hiện, lưu lượng này chiếm dưới 0,2% tổng lưu lượng của mẫu. |
| ChatGPT chiếm ưu thế | Hơn 90% lưu lượng thương mại điện tử từ mô hình ngôn ngữ đến từ ChatGPT. |
| Tương tác khá tốt | Tỷ lệ thoát thấp hơn, cho thấy người dùng quan tâm nhưng chưa sẵn sàng mua. |
| Xu hướng cải thiện | Tỷ lệ chuyển đổi tăng đều trong giai đoạn nghiên cứu, dù giá trị đơn hàng trung bình giảm nhẹ. |
Một chi tiết đáng suy nghĩ là lưu lượng từ mô hình ngôn ngữ có tỷ lệ thoát khá tốt, nhưng lại kém hơn về số trang xem và thời lượng phiên. Điều này gợi ý người dùng đến để kiểm chứng một thông tin cụ thể hơn là để khám phá cả trang web, nên trang đích cần đưa ra câu trả lời ngay phía đầu trang.
Theo bài tóm tắt tiếng Nhật bạn cung cấp, các tác giả còn thử mười bài kiểm tra độ bền với đơn vị tổng hợp và ngưỡng khác nhau, và kết quả vẫn nhất quán. Họ cũng nhận định những báo cáo trước về sự thống trị của mô hình ngôn ngữ thường bắt nguồn từ các trang ngoại lệ và sai lệch phương pháp.
Khảo sát Profound: quyết định diễn ra trong cuộc trò chuyện
Khảo sát của Profound nhìn từ phía người tiêu dùng chứ không từ phía trang web. Kết quả cho thấy trí tuệ nhân tạo đã trở thành một phần của quy trình mua hàng, dù phần lớn không để lại dấu vết trong công cụ phân tích.
| Chỉ số | Kết quả |
|---|---|
| Người dùng từng dùng công cụ trí tuệ nhân tạo để mua sắm trong tuần trước | 58% |
| Người hoàn tất quyết định mua ngay trong cuộc trò chuyện | 46,4% |
| Người mua cho biết trí tuệ nhân tạo chiếm ít nhất nửa quá trình quyết định | 79,7% |
| Tỷ lệ hoàn tất mua khi ảnh hưởng của trí tuệ nhân tạo từ 80% trở lên | 85,9% |
| Tỷ lệ hoàn tất mua khi ảnh hưởng chỉ khoảng 20% | 32,6% |
| Người truy cập Google sau khi tương tác với trí tuệ nhân tạo | 24,2% |
Về nơi hoàn tất đơn hàng, 20,3% mua trên Amazon, 18,6% mua trên trang chính thức của thương hiệu và 15,1% mua tại cửa hàng vật lý. Nghĩa là trí tuệ nhân tạo đóng vai trò kết nối giai đoạn cân nhắc với giai đoạn mua, còn giao dịch vẫn diễn ra ở các kênh quen thuộc.
Bài tóm tắt cũng chỉ ra rằng chuyển đổi bị phân bổ sai là hiện tượng phổ biến. Nhiều giao dịch xuất hiện trong công cụ phân tích như lưu lượng trực tiếp, trong khi bước quyết định thực sự đã diễn ra trước đó trong một cuộc trò chuyện. Hệ quả là các nhóm tiếp thị có thể đánh giá sai kênh nào đang tạo ra doanh thu.
Đáng chú ý, 14,5% người mua đã sẵn sàng nhưng không thể thanh toán ngay, và 14,2% cần thông tin giá và tình trạng hàng theo thời gian thực. Tính năng Thanh toán tức thì của ChatGPT đang nhắm đến chính hai rào cản này.
Vì sao hai kết quả không mâu thuẫn?
Thoạt nhìn, một bên nói lưu lượng chuyển đổi thấp, một bên nói trí tuệ nhân tạo ảnh hưởng mạnh đến quyết định mua. Tác giả bài tóm tắt giải thích rằng lưu lượng nhấp thẳng từ cuộc trò chuyện hiếm khi dẫn đến đơn hàng, vì người dùng thu thập thông tin ở đó, rồi quay lại Amazon hoặc trang chính thức để hoàn tất.
“Lưu lượng từ trò chuyện nhân tạo có thể không trực tiếp dẫn đến việc mua, nhưng rất có khả năng ảnh hưởng mạnh đến quyết định mua.”Nhận định của tác giả bài tóm tắt thông tin
Vì vậy, nếu bạn chỉ đánh giá kênh này bằng chuyển đổi cuối cùng, bạn sẽ đánh giá thấp vai trò của nó. Ngược lại, nếu bạn cho rằng nó đã thay thế tìm kiếm, bạn sẽ đánh giá quá cao quy mô của nó.
Số liệu ước tính có thể khác nhau
Không phải mọi nguồn đều đồng thuận. Digiday dẫn một báo cáo của Similarweb ước tính tỷ lệ chuyển đổi của lượt truy cập từ ChatGPT là 11,4%, so với 5,3% của tìm kiếm tự nhiên, trái ngược với kết luận của nghiên cứu Hamburg. Chênh lệch này đến từ cách chọn mẫu, định nghĩa chuyển đổi và loại trang web được đo.
Thay vì chọn một con số để tin, bạn nên đo trực tiếp trên dữ liệu của mình. Mỗi ngành, mỗi loại sản phẩm và mỗi giai đoạn của hành trình sẽ cho kết quả khác nhau, và việc có số liệu riêng giúp bạn thuyết phục cấp trên hiệu quả hơn mọi báo cáo bên ngoài.
Bối cảnh đang chuyển động nhanh
Theo bản tóm tắt thông tin bạn cung cấp, chế độ trí tuệ nhân tạo của Google đã được triển khai trên phạm vi toàn cầu và giữ vị trí trọng tâm trong chiến lược của họ. Google cho biết số truy vấn tìm kiếm, kể cả truy vấn thương mại, tiếp tục tăng nhờ tính năng tổng quan và chế độ này. Điều đó cho thấy người dùng không rời bỏ tìm kiếm mà đang thêm một lớp trò chuyện vào hành trình của mình.
Cùng lúc, OpenAI ra mắt trình duyệt Atlas tích hợp trợ lý, còn Phó chủ tịch quảng cáo của Google nhận định dữ liệu ban đầu cho thấy doanh thu quảng cáo từ tìm kiếm dựa trên trí tuệ nhân tạo ở mức tương đương tìm kiếm truyền thống. Những tín hiệu này cho thấy cả hai bên đều đang đầu tư mạnh vào trải nghiệm mua sắm có đối thoại.
Với bạn, hệ quả thực tế là truy vấn ngày càng dài và giàu ngữ cảnh hơn, nên nội dung cần trả lời trọn vẹn những câu hỏi mang tính cân nhắc. Đây cũng là lý do thông tin chính thức như câu hỏi thường gặp và trang sản phẩm đầy đủ ngày càng có giá trị.
Công cụ đo lường bạn có thể dùng ngay
Google Search Console vừa bổ sung báo cáo nhóm truy vấn, tự động gom các truy vấn có cùng ý định tìm kiếm và báo cáo số lần hiển thị cùng số lần nhấp. Tính năng này được triển khai dần trong vài tuần, nên bạn cần kiểm tra lại định kỳ.
- Phân tích dữ liệu theo ý định thay vì từng truy vấn riêng lẻ.
- Nhấp vào từng nhóm để mở báo cáo hiệu suất được lọc theo các truy vấn trong nhóm.
- Tích hợp Google Analytics 4 với Search Console để xem chỉ số tìm kiếm và tỷ lệ chuyển đổi trên cùng một màn hình, theo hướng dẫn của Takashi Ogawa.
Khi kết hợp hai công cụ này, bạn có thể nối ý định tìm kiếm với hành vi sau khi vào trang. Đó là bước đầu tiên để nhận ra những nhóm ý định có xu hướng chuyển đổi gián tiếp qua các kênh khác.
Kế hoạch năm bước cho bạn
- Tách lưu lượng từ trò chuyện nhân tạo. Gắn nhãn riêng cho nguồn giới thiệu từ các công cụ này trong công cụ phân tích.
- Hỏi khách hàng. Thêm câu hỏi bạn biết đến chúng tôi như thế nào vào biểu mẫu hoặc trang đặt hàng để nắm bắt ảnh hưởng ẩn.
- Củng cố điểm hoàn tất mua. Làm rõ giá, tình trạng hàng và đường dẫn đến Amazon hoặc trang chính thức.
- Làm giàu nội dung nguồn. Cung cấp câu hỏi thường gặp và thông tin chính xác để được trích dẫn khi người dùng cân nhắc.
- Theo dõi thanh toán tức thì. Kiểm tra xem nền tảng bạn dùng đã hỗ trợ hay chưa.
Nền tảng thương mại như Shopify, PayPal và Walmart được cho là đã bắt đầu hỗ trợ tính năng Thanh toán tức thì. Nếu nó phổ biến, tỷ lệ chuyển đổi của kênh này có thể tăng lên, và bạn nên chuẩn bị dữ liệu sản phẩm đầy đủ từ bây giờ.
Những điều cần thận trọng
- Đừng kết luận kênh này vô giá trị chỉ vì chuyển đổi trực tiếp thấp.
- Đừng kết luận nó sắp thay thế tìm kiếm khi lưu lượng còn rất nhỏ.
- Đừng dùng số liệu của nghiên cứu thương mại điện tử cho mọi ngành.
- Đừng bỏ qua rằng khảo sát do nhà cung cấp công cụ thực hiện có thể có góc nhìn riêng.
Đo cả phần hành trình vô hình
Hai bộ dữ liệu không đối nghịch nhau, vì chúng mô tả hai nửa của cùng một hành trình. Người dùng tham khảo trí tuệ nhân tạo để ra quyết định, rồi quay lại Amazon hoặc trang chính thức của thương hiệu để hoàn tất đơn hàng. Vì vậy, bạn hãy đo ảnh hưởng gián tiếp, củng cố trang bán hàng và theo dõi những tính năng thanh toán mới. Ai đo được phần hành trình vô hình này sẽ rất sớm nhìn thấy cơ hội thật sự phía trước.