Xác định cơ hội và thách thức mà bạn phải đối mặt là một trong những điều quan trọng sẽ ảnh hưởng tới quá trình xây dựng chiến lược marketing của mỗi doanh nghiệp. Và SWOT là thuật ngữ được nhắc đến nhiều nhất trong mọi cuộc trò chuyện của người làm marketing. Bài viết này sẽ giải thích SWOT là gì và làm thế nào để ứng dụng phân tích SWOT trong việc xây dựng kế hoạch marketing.
SWOT là gì?
SWOT là thuật ngữ trong marketing, viết tắt của bốn ký tự: Strengths (Điểm mạnh) – Weaknesses (Điểm yếu) – Opportunities (Cơ hội) – Threats (Rủi ro).
Ma trận SWOT là mô hình phân tích giúp doanh nghiệp đánh giá vị thế cạnh tranh giúp xây dựng chiến lược phát triển phù hợp với tình hình thực tế.
SWOT gồm những yếu tố nào?
Mô hình này được cấu thành từ bốn yếu tố chính giúp doanh nghiệp hoặc cá nhân đánh giá toàn diện tình hình hiện tại trước khi đưa ra chiến lược phát triển. Trong đó, hai yếu tố đầu tập trung vào nội lực bên trong, còn hai yếu tố còn lại phản ánh tác động từ môi trường bên ngoài.
Trong đó:
- Điểm mạnh : Các thuộc tính và nguồn lực bên trong doanh nghiệp hỗ trợ một kết quả thành công.
- Điểm yếu : Các thuộc tính và nguồn lực bên trong hoạt động chống lại kết quả thành công.
- Cơ hội : Các yếu tố bên ngoài mà đơn vị có thể tận dụng hoặc sử dụng để làm lợi thế của mình.
- Đe doạ : Các yếu tố bên ngoài có thể gây nguy hiểm cho sự thành công của tổ chức.
Phân tích SWOT được dùng để làm gì?
SWOT được sử dụng phổ biến nhất bởi các tổ chức kinh doanh, nhưng nó cũng được sử dụng bởi các tổ chức phi lợi nhuận và ở mức độ thấp hơn là các cá nhân để đánh giá cá nhân. Ngoài ra, nó có thể được sử dụng để đánh giá các sáng kiến, sản phẩm hoặc dự án.
Ma trận SWOT thường biểu thị là một hình vuông được chia thành bốn góc phần tư, với mỗi góc phần tư đại diện cho một trong những phần tử cụ thể. Những người ra quyết định xác định và liệt kê những điểm mạnh cụ thể trong góc phần tư đầu tiên, những điểm yếu trong góc tiếp theo, sau đó là cơ hội và cuối cùng là các mối đe dọa.
Các đơn vị thực hiện phân tích SWOT có thể chọn sử dụng các mẫu phân tích SWOT khác nhau. Tuy nhiên, các mẫu này thường là các biến thể của ma trận SWOT bốn góc phần tư tiêu chuẩn.
SWOT trong chiến lược kinh doanh
Trong chiến lược kinh doanh, SWOT Analysis giúp doanh nghiệp xác định đâu là khu vực cần “tấn công” để mở rộng thị trường và đâu là điểm cần “phòng thủ” để giảm rủi ro cạnh tranh. Mô hình này thường được dùng để đánh giá năng lực cạnh tranh, nguồn lực tài chính và vị thế doanh nghiệp trước khi xây dựng kế hoạch phát triển dài hạn.
Ngoài việc hỗ trợ định hướng chiến lược, SWOT còn giúp doanh nghiệp lựa chọn hướng mở rộng phù hợp như đa dạng hóa sản phẩm hoặc tối ưu chi phí vận hành. Nhiều doanh nghiệp áp dụng SWOT định kỳ để theo dõi biến động thị trường và điều chỉnh chiến lược kinh doanh kịp thời trước các thay đổi từ đối thủ hoặc xu hướng ngành.
SWOT trong marketing
Trong marketing, SWOT hỗ trợ marketer đánh giá hiệu quả hoạt động truyền thông và khả năng cạnh tranh thương hiệu trên thị trường. Mô hình này thường được dùng để phân tích 4P, đánh giá hiệu suất inbound marketing, outbound marketing và xác định insight khách hàng trước khi triển khai campaign.
SWOT còn giúp marketer thích nghi với sự thay đổi liên tục của nền tảng số như thuật toán mạng xã hội, hành vi người dùng hoặc ROI quảng cáo. Nhiều doanh nghiệp sử dụng SWOT để tối ưu content marketing, khai thác xu hướng TikTok và đánh giá hiệu quả của từng kênh phân phối nội dung trong chiến lược truyền thông dài hạn.
SWOT trong phát triển sản phẩm
Trong phát triển sản phẩm, SWOT giúp doanh nghiệp xác định đâu là tính năng cần ưu tiên trước khi tung sản phẩm ra thị trường. Mô hình này thường được áp dụng trong quá trình xây dựng MVP, đánh giá product-market fit và phân tích dữ liệu người dùng nhằm giảm rủi ro khi phát triển sản phẩm mới.
Ngoài ra, SWOT còn hỗ trợ đội ngũ phát triển sản phẩm trong các mô hình Agile development thông qua việc tối ưu sprint, prototype planning và quản lý rủi ro chuỗi cung ứng. Nhiều doanh nghiệp công nghệ sử dụng SWOT để theo dõi áp lực cạnh tranh, xử lý nguy cơ xuất hiện sản phẩm copycat và tận dụng xu hướng AI hoặc công nghệ bền vững.
SWOT cá nhân là gì?
SWOT cá nhân là cách áp dụng mô hình SWOT vào việc phát triển bản thân, xem mỗi cá nhân như một “doanh nghiệp” cần xây dựng lợi thế cạnh tranh riêng. Phương pháp này giúp mỗi người đánh giá kỹ năng, định hướng nghề nghiệp và xác định những cơ hội phù hợp với xu hướng thị trường lao động hiện nay.
Bên cạnh việc hỗ trợ career planning, SWOT cá nhân còn giúp theo dõi tiến bộ và xây dựng learning roadmap phù hợp theo từng giai đoạn phát triển. Nhiều người sử dụng SWOT để cải thiện kỹ năng mềm, mở rộng networking và thích nghi với những thay đổi do tự động hóa hoặc công nghệ mới tạo ra trong môi trường làm việc.
Khi nào nên sử dụng phân tích SWOT?
Phân tích SWOT Analysis thường được sử dụng khi doanh nghiệp cần đánh giá lại tình hình hiện tại trước khi đưa ra quyết định quan trọng. Thông qua việc xem xét điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và rủi ro, mô hình này giúp tổ chức nhìn nhận rõ bức tranh tổng thể của mình trong bối cảnh thị trường.
Trong thực tế, SWOT có thể được áp dụng trong nhiều tình huống khác nhau. Tuy nhiên, mô hình này đặc biệt hữu ích trong các hoạt động như lập kế hoạch chiến lược, phát triển sản phẩm mới hoặc phân tích đối thủ cạnh tranh.
SWOT trong lập kế hoạch chiến lược
Khi xây dựng chiến lược dài hạn, doanh nghiệp cần hiểu rõ năng lực nội tại cũng như các yếu tố từ môi trường bên ngoài. Phân tích SWOT giúp doanh nghiệp xác định những lợi thế đang sở hữu, đồng thời nhận diện các điểm yếu cần cải thiện.
Dựa trên kết quả phân tích, nhà quản lý có thể lựa chọn chiến lược phù hợp, chẳng hạn như tận dụng điểm mạnh để khai thác cơ hội thị trường hoặc tìm cách giảm thiểu rủi ro từ các mối đe dọa. Nhờ đó, kế hoạch chiến lược trở nên thực tế và có tính khả thi cao hơn.
SWOT khi phát triển sản phẩm mới
Trước khi đưa một sản phẩm mới ra thị trường, doanh nghiệp cần đánh giá nhiều yếu tố như năng lực sản xuất, nhu cầu khách hàng và mức độ cạnh tranh. Trong trường hợp này, phân tích SWOT giúp doanh nghiệp nhìn rõ những lợi thế có thể tận dụng, cũng như những hạn chế cần khắc phục.
Ví dụ, doanh nghiệp có thể xác định điểm mạnh của mình nằm ở công nghệ hoặc thương hiệu, từ đó tận dụng để tạo ra sự khác biệt cho sản phẩm. Đồng thời, việc nhận diện sớm các rủi ro từ thị trường cũng giúp doanh nghiệp chuẩn bị phương án ứng phó hiệu quả hơn.
SWOT khi phân tích đối thủ cạnh tranh
Phân tích SWOT cũng là công cụ hữu ích khi doanh nghiệp muốn hiểu rõ vị thế của mình so với đối thủ. Bằng cách so sánh điểm mạnh và điểm yếu giữa các doanh nghiệp trong cùng ngành, nhà quản lý có thể nhận ra lợi thế cạnh tranh cũng như những khoảng trống trên thị trường.
Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể xây dựng chiến lược cạnh tranh phù hợp, chẳng hạn như tập trung vào những lĩnh vực mà đối thủ chưa khai thác tốt hoặc cải thiện các điểm yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ưu nhược điểm khi khai thác ma trận SWOT là gì?
Ưu điểm
- Tiết kiệm chi phí: SWOT là phương pháp phân tích hiệu quả và tiết kiệm chi phí dành cho bất cứ ai làm kinh doanh. Đây cũng là một trong những lợi thế lớn nhất của phân tích SWOT.
- Kết quả quan trọng: Mục đích của việc phân tích SWOT là tìm ra điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội cũng như thách thức để từ đó rút ra kết quả chính xác và tối đa hóa các điểm mạnh và giảm thiểu các điểm yếu để doanh nghiệp có thể tận dụng các cơ hội, vượt qua các mối rủi ro đã xác định.
- Ý tưởng mới: Một lợi ích khác của phân tích SWOT là có thể giúp tạo ra các ý tưởng mới cho doanh nghiệp. Nó không chỉ nâng cao nhận thức về những lợi thế (và bất lợi) tiềm ẩn và những mối đe dọa mà còn có thể giúp chúng ta phản ứng hiệu quả hơn trong tương lai, kế hoạch để chuẩn bị khi gặp những rủi ro.
Nhược điểm
- Kết quả phân tích chưa chuyên sâu: Việc phân tích SWOT khá đơn giản, hầu hết các mô hình đều không đưa ra phản biện. Nếu chỉ tập trung vào việc chuẩn bị dự án dựa trên SWOT thì nó sẽ không đủ để hoàn thiện đánh giá và định hướng các mục tiêu
- Nghiên cứu bổ sung cần thiết: Để phân tích SWOT thành công thì 4 yếu tố trên là chưa đủ. Một bản phân tích SWOT kỹ lưỡng nên xem xét cơ hội hoặc quy mô của các rủi ro để xem nó có liên quan đến những điểm mạnh và điểm yếu của công ty hay không. Kỹ thuật SWOT có thể đơn giản và dễ kiểm soát song cần phải tập trung nhiều nghiên cứu và phân tích để có được một bức tranh toàn cảnh
- Phân tích chủ quan: Để phân tích ảnh hưởng đến hiệu suất của công ty, các quyết định kinh doanh phải dựa trên nhiều dữ liệu đáng tin cậy, có liên quan và có thể so sánh được. Tuy nhiên, việc phân tích SWOT chưa đủ để kết luận một điều gì đó, nó là một quá trình chủ quan phản ánh sự thiên vị của những cá nhân tiến hành phân tích. Ngoài ra, dữ liệu đầu vào cho phân tích SWOT cũng có thể trở nên lỗi thời khá nhanh
Xem thêm: ROI là gì? Cách tính ROI chính xác cho SEO, Digital Marketing
Ai là người phát triển mô hình SWOT?
Mô hình SWOT Analysis được hình thành từ các nghiên cứu về quản trị và hoạch định chiến lược doanh nghiệp vào những năm 1960. Sự ra đời của mô hình này gắn liền với nhà nghiên cứu Albert Humphrey và một dự án nghiên cứu lớn được thực hiện tại Stanford Research Institute.
Sau đây là hai yếu tố quan trọng liên quan đến quá trình phát triển mô hình SWOT:
Albert Humphrey
Mô hình SWOT Analysis thường được cho là do Albert Humphrey phát triển vào những năm 1960. Ông là nhà nghiên cứu quản trị kinh doanh, nổi tiếng với các công trình về hoạch định chiến lược và phân tích tổ chức.
Humphrey đã tham gia dẫn dắt một dự án nghiên cứu nhằm tìm ra nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp thất bại trong việc thực hiện kế hoạch chiến lược. Từ kết quả nghiên cứu này, khung phân tích SWOT dần được hình thành và trở thành một trong những công cụ phân tích chiến lược phổ biến trong quản trị doanh nghiệp.
Dự án nghiên cứu tại Stanford Research Institute
Theo Wikipedia, trong giai đoạn từ năm 1960 đến 1970, một dự án nghiên cứu lớn được thực hiện tại Stanford Research Institute ở Menlo Park, California. Dự án khảo sát hơn 500 công ty nằm trong danh sách doanh nghiệp có doanh thu cao nhất do tạp chí Fortune công bố, với mục tiêu tìm hiểu vì sao nhiều tổ chức không đạt được mục tiêu đã đề ra.
Ban đầu, mô hình phân tích được sử dụng trong nghiên cứu này có tên là SOFT, viết tắt của Satisfactory – Opportunity – Fault – Threat. Đến năm 1964, nhóm nghiên cứu quyết định thay chữ F (Fault) bằng W (Weaknesses),từ đó hình thành thuật ngữ SWOT như ngày nay.
Xem thêm: Digital marketing là gì? Kiến thức căn bản về digital marketing
Đâu là cách phân tích mô hình SWOT hiệu quả?
Để tiến hành phân tích SWOT, hãy xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và mối đe dọa đối với chiến lược kinh doanh (business strategy) của công ty bạn.
Làm sao xác định điểm mạnh?
Xem xét điểm mạnh từ góc độ nội bộ và người tiêu dùng.
- Công ty của bạn có những lợi thế gì?
- Những tài nguyên độc đáo nào mà bạn có mà những người khác không có?
- Đề xuất Bán hàng Độc nhất của công ty bạn là gì?
- Công ty của bạn có nhận thức tích cực nào của người tiêu dùng?
- Bạn có quyền truy cập vào những nguồn chi phí thấp nào mà những người khác không có?
Làm sao tìm điểm yếu?
Xem xét điểm yếu từ góc độ nội bộ và người tiêu dùng.
- Điều gì công ty của bạn không làm tốt?
- Người tiêu dùng nhìn thấy điểm yếu nào ở công ty của bạn?
- Những yếu tố nào góp phần làm cho hình ảnh thương hiệu yếu hơn?
Làm sao nhận diện cơ hội?
Xem xét cơ hội từ góc độ bên ngoài.
- Những cơ hội tốt nào có sẵn trên thị trường?
- Một số xu hướng mà công ty của bạn có thể tận dụng là gì?
- Có bất kỳ thay đổi nào về công nghệ hoặc thị trường mà công ty của bạn có thể tận dụng không?
- Có bất kỳ thay đổi nào trong lối sống, mô hình xã hội, v.v. mà công ty của bạn có thể tận dụng không?
Làm sao đánh giá rủi ro và thách thức?
Xem xét các mối đe dọa từ góc độ bên ngoài.
- Những trở ngại nào mà công ty của bạn gặp phải?
- Đối thủ cạnh tranh của bạn đang làm gì tốt hơn bạn?
- Sự thay đổi trong công nghệ có đang đe dọa vị thế của công ty bạn không?
- Điểm yếu của bạn khiến bạn có nguy cơ gặp phải những mối đe dọa nào?
- Những thay đổi trong lối sống, khuôn mẫu xã hội, v.v., có gây ra mối đe dọa cho công ty của bạn không?
Xem thêm: Phân tích SWOT trong dự án SEO
Các câu hỏi cần hỏi trong quá trình phân tích SWOT
Tôi đã biên soạn một số câu hỏi bên dưới để giúp bạn phát triển từng phần trong quá trình phân tích SWOT của mình. Chắc chắn vẫn có những câu hỏi khác mà bạn có thể hỏi; những thứ này chỉ nhằm giúp bạn bắt đầu dễ dàng hơn mà thôi.
Các câu hỏi điểm mạnh (bên trong, yếu tố tích cực)
Điểm mạnh mô tả các thuộc tính tích cực, hữu hình và vô hình, bên trong tổ chức của bạn. Các thuộc tính này phải nằm trong tầm kiểm soát của bạn.
- Bạn làm tốt được việc gì?
- Nội lực bạn có là gì? Hãy suy nghĩ về những điều sau:
- Các thuộc tính tích cực của con người, chẳng hạn như kiến thức, nền tảng, học vấn, mạng lưới, danh tiếng hoặc kỹ năng.
- Tài sản hữu hình của công ty, chẳng hạn như vốn, tín dụng, khách hàng hiện tại hoặc kênh phân phối, bằng sáng chế hoặc công nghệ.
- Bạn có lợi thế gì so với đối thủ của mình?
- Bạn có khả năng nghiên cứu và phát triển mạnh mẽ? Cơ sở sản xuất?
- Những khía cạnh tích cực nào khác, trong nội bộ doanh nghiệp của bạn, làm tăng giá trị hoặc mang lại cho bạn lợi thế cạnh tranh?
Các câu hỏi điểm yếu (yếu tố nội tại, tiêu cực)
Điểm yếu là các khía cạnh của doanh nghiệp của bạn làm giảm giá trị mà bạn cung cấp hoặc đặt bạn vào thế bất lợi trong cạnh tranh. Bạn cần phải nâng cao các lĩnh vực này để cạnh tranh với đối thủ cạnh tranh tốt nhất của bạn.
- Những yếu tố nào nằm trong tầm kiểm soát của bạn làm giảm khả năng đạt được hoặc duy trì lợi thế cạnh tranh của bạn?
- Những lĩnh vực nào cần cải thiện để hoàn thành mục tiêu của bạn hoặc cạnh tranh với đối thủ cạnh tranh mạnh nhất của bạn?
- Doanh nghiệp của bạn thiếu gì (ví dụ: chuyên môn hoặc khả năng tiếp cận các kỹ năng hoặc công nghệ)?
- Doanh nghiệp của bạn có nguồn lực hạn chế?
- Doanh nghiệp của bạn có ở một vị trí kém?
Các câu hỏi cơ hội (các yếu tố bên ngoài, tích cực)
Cơ hội là những yếu tố hấp dẫn bên ngoài đại diện cho những lý do khiến doanh nghiệp của bạn có khả năng phát triển thịnh vượng.
- Những cơ hội nào tồn tại trong thị trường của bạn hoặc môi trường mà bạn có thể hưởng lợi?
- Nhận thức về doanh nghiệp của bạn có tích cực không?
- Có sự tăng trưởng thị trường gần đây hoặc có những thay đổi khác trên thị trường có tạo cơ hội không?
- Cơ hội đang diễn ra hay chỉ có một cửa sổ cho nó? Nói cách khác, thời gian của bạn quan trọng như thế nào?
Các câu hỏi đe doạ (các yếu tố bên ngoài, tiêu cực)
Các mối đe dọa bao gồm các yếu tố bên ngoài nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn có thể khiến chiến lược của bạn hoặc bản thân doanh nghiệp gặp rủi ro. Bạn không có quyền kiểm soát những điều này, nhưng bạn có thể được hưởng lợi bằng cách có các kế hoạch dự phòng để giải quyết chúng nếu chúng xảy ra.
- Đối thủ cạnh tranh hiện tại hoặc tiềm năng của bạn là ai?
- Những yếu tố nào ngoài tầm kiểm soát của bạn có thể khiến doanh nghiệp của bạn gặp rủi ro?
- Có những thách thức nào được tạo ra bởi một xu hướng hoặc sự phát triển bất lợi có thể dẫn đến giảm sút doanh thu hoặc lợi nhuận không?
- Những tình huống nào có thể đe dọa nỗ lực tiếp thị của bạn?
- Có sự thay đổi đáng kể về giá của nhà cung cấp hoặc sự sẵn có của nguyên liệu không?
- Còn những thay đổi trong hành vi người tiêu dùng, nền kinh tế hoặc các quy định của chính phủ có thể làm giảm doanh số bán hàng của bạn thì sao?
- Một sản phẩm hoặc công nghệ mới đã được giới thiệu có làm cho sản phẩm, thiết bị hoặc dịch vụ của bạn trở nên lỗi thời không?
Ma trận SWOT được trình bày như thế nào?
SWOT Matrix thường được trình bày dưới dạng bảng 2×2 đơn giản để giúp doanh nghiệp hoặc cá nhân dễ hình dung mối liên hệ giữa các yếu tố bên trong và bên ngoài. Cách trình bày này giúp quá trình phân tích trực quan hơn và dễ sử dụng trong báo cáo, slide thuyết trình hoặc lập kế hoạch chiến lược.
Ma trận SWOT 2×2 hoạt động ra sao?
Ma trận SWOT 2×2 gồm bốn ô tương ứng với Strengths, Weaknesses, Opportunities và Threats. Hai nhóm Strengths và Weaknesses đại diện cho yếu tố nội bộ, trong khi Opportunities và Threats phản ánh các tác động từ môi trường bên ngoài. Mỗi ô thường chỉ liệt kê khoảng 3-5 ý chính dưới dạng bullet points ngắn gọn để dễ theo dõi.
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp sử dụng Word SmartArt, Canva hoặc Excel để thiết kế ma trận SWOT trực quan hơn. Màu xanh thường được dùng cho Strengths và Opportunities để thể hiện yếu tố tích cực, trong khi màu đỏ đại diện cho Weaknesses và Threats nhằm nhấn mạnh rủi ro hoặc hạn chế cần xử lý.
Cách xây dựng chiến lược TOWS Analysis
Khi bạn đã xác định các yếu tố cần ưu tiên trong kết quả SWOT của mình, bạn có thể sử dụng chúng để phát triển các chiến lược ngắn hạn hoặc dài hạn cho doanh nghiệp của mình. Xét cho cùng, giá trị thực sự của điều này nằm ở việc sử dụng kết quả để tối đa hóa những ảnh hưởng tích cực đến doanh nghiệp của bạn và giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực.
Nhưng làm thế nào để bạn biến kết quả SWOT của mình thành chiến lược? Một cách để làm điều này là xem xét điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và mối đe dọa của công ty bạn trùng lặp với nhau như thế nào. Quy trình này đôi khi được gọi là TOWS Analysis.
Giải thích một chút về TOWS Analysis: TOWS và SWOT tên của chúng là cách sắp xếp từ khác nhau của 4 từ: Strengths (Điểm mạnh) – Weaknesses (Điểm yếu) – Opportunities (Cơ hội) – Threats (Rủi ro). Đây là một phần mở rộng của công cụ phân tích SWOT.
Điểm mạnh đối với cơ hội (SO):
Mối quan hệ giữa điểm mạnh bên trong của bạn và cơ hội bên ngoài xem xét cách tận dụng cơ hội bằng cách sử dụng điểm mạnh của bạn. So sánh từng điểm mạnh với từng cơ hội và tự hỏi:
- Có thể tận dụng thế mạnh này để tận dụng cơ hội không?
- Để tận dụng thế mạnh chúng ta cần thực hiện những hành động nào?
Bạn sẽ kết luận trong hộp này một số hành động trực tiếp nâng cao cơ hội của bạn bằng cách sử dụng điểm mạnh của bạn.
Điểm mạnh đối với Thách thức (ST):
Tránh hoặc giảm thiểu các mối đe dọa mà một doanh nghiệp phải đối mặt có thể là yếu tố quyết định đến thành công, đó là mục đích của việc đánh giá mối quan hệ này. Hãy xem từng điểm mạnh và lập bản đồ chống lại từng mối đe dọa. Tự hỏi bản thân minh:
- Sức mạnh này có thể làm giảm hoặc loại bỏ mối đe dọa này không?
- Chúng ta cần làm gì để loại bỏ hoặc giảm bớt mối đe dọa này?
- Nó có phải là một ưu tiên?
Ở cuối hộp này sẽ có một danh sách các hành động rõ ràng xung quanh việc sử dụng thế mạnh của bạn để loại bỏ các mối đe dọa của bạn.
Điểm yếu đối với cơ hội (WO):
Thoạt nhìn có vẻ không bình thường khi vạch điểm yếu thành cơ hội, nhưng mối liên kết này cũng quan trọng như các mối quan hệ khác. Thực hiện cùng một cách tiếp cận, xem xét từng điểm yếu và so sánh nó với từng cơ hội xem xét.
- Điểm yếu này có ngăn cản hay rủi ro cho cơ hội này?
- Chúng ta có nên giải quyết điểm yếu không?
- Chúng ta cần thực hiện những hành động nào để xóa bỏ điểm yếu?
Trong hộp này, bạn nên có một danh sách các hành động bạn sẽ thực hiện để giải quyết những điểm yếu đang cản trở bạn.
Điểm yếu đối với các mối đe dọa (WT):
Đây không phải là một trò đùa vui – hãy nhìn vào những điểm yếu và các mối đe dọa, cả hai đều là rủi ro đối với doanh nghiệp. Tự hỏi bản thân mình.
- Cái nào liên quan đến nhau?
- Có điểm yếu nào dẫn đến mối đe dọa không?
- Những yếu tố nào cần được giải quyết?
Tóm tắt lại:
- Điểm mạnh-Cơ hội: Sử dụng điểm mạnh để tận dụng cơ hội
- Điểm mạnh-Đe dọa: Sử dụng điểm mạnh để loại bỏ các mối đe dọa
- Điểm yếu-Cơ hội: Điểm yếu nào kìm hãm bạn?
- Điểm yếu-Đe doạ: Có thể loại bỏ những mối đe dọa nào?
Trong khi SWOT có xu hướng tập trung vào việc phân tích tất cả các điểm nằm trong 4 yếu tố, thì TOWS sẽ giúp chuyển hóa nó sang bước tiếp theo. Cách biểu thị mô hình ma trận TOWS cũng có đôi chút khác biệt so với SWOT.
Để hình dung rõ hơn về ma trận TOWS, hãy cùng xem về dụ về mô hình SWOT của Đại học San Francisco phân tích cho hãng xe hơi Volkswagen.
Khi bạn đã phát triển các chiến lược và đưa chúng vào kế hoạch chiến lược của mình, hãy nhớ lên lịch các cuộc họp đánh giá thường xuyên. Sử dụng các cuộc họp này để nói về lý do tại sao kết quả của các chiến lược của bạn khác với những gì bạn đã lập kế hoạch (vì chúng sẽ luôn như vậy) và quyết định nhóm của bạn sẽ làm gì trong tương lai.
Ví dụ về phân tích SWOT thực tế
Phân tích SWOT trở nên hữu ích nhất khi được áp dụng vào tình huống cụ thể, không phải lý thuyết trừu tượng. Dưới đây là ba ví dụ điển hình trong môi trường doanh nghiệp, cá nhân và marketing.
Ví dụ SWOT cho doanh nghiệp
Ví dụ dưới đây mô tả một chuỗi cà phê nội địa đang muốn mở rộng thị phần trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các thương hiệu quốc tế.
Điểm đáng lưu ý là sự mất cân đối giữa điểm mạnh nội lực (thương hiệu và hạ tầng đã có) với điểm yếu vận hành (chi phí, nhân sự). Chiến lược phù hợp nhất ở đây là tận dụng cơ hội giao hàng trực tuyến để bù đắp chi phí mặt bằng cao — đây là dạng kết hợp W-O (khắc phục điểm yếu thông qua cơ hội thị trường).
Ví dụ SWOT cá nhân
Ví dụ dưới đây dành cho một chuyên viên marketing 5 năm kinh nghiệm đang cân nhắc chuyển sang lĩnh vực Data Analytics — tình huống phổ biến trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành cốt lõi của mọi ngành nghề.
SWOT cá nhân khác ở chỗ các yếu tố “bên trong” là năng lực, tính cách và thói quen của một con người — không phải tài sản tổ chức. Ví dụ trên cho thấy chiến lược S-O rõ ràng: tận dụng nền tảng marketing để nhắm vào vai trò Marketing Analyst thay vì cạnh tranh trực tiếp với kỹ sư dữ liệu thuần túy.
Ví dụ SWOT marketing
Ví dụ này tập trung vào chiến dịch ra mắt dòng mỹ phẩm thuần chay — SWOT marketing đánh giá một chiến dịch cụ thể, không phải toàn bộ tổ chức, nên các yếu tố cần được đặt trong bối cảnh nguồn lực và thời hạn của chiến dịch đó.
Điểm quan trọng cần lưu ý trong ví dụ này là sự giao thoa S-T: dù có USP mạnh về tính thuần chay, thương hiệu mới phải đối mặt với rủi ro “greenwashing” — nên chiến lược truyền thông cần tập trung vào bằng chứng xác thực (chứng nhận PETA, nguyên liệu minh bạch) thay vì chỉ dừng ở thông điệp cảm xúc.
Lời kết
Phân tích SWOT là một chiến lược đơn giản nhưng toàn diện để xác định không chỉ những điểm yếu và mối đe dọa của một kế hoạch hành động mà còn cả những điểm mạnh và cơ hội mà nó có thể thực hiện được.
Tuy nhiên, như đã nói SWOT chỉ là một trong 5 bước xây dựng chiến lược sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp. Ngoài SWOT ta còn cần bổ sung xem xét thêm các công cụ phân tích khác như phân tích PEST (chính trị, kinh tế, xã hội và công nghệ), phân tích MOST (sứ mệnh, mục tiêu, chiến lược và chiến thuật) và phân tích SCRS (chiến lược, trạng thái hiện tại, yêu cầu và giải pháp).
Thông qua những hướng dẫn trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn cách xây dựng mô hình phân tích SWOT và chiến lược cải thiện doanh nghiệp phù hợp.
Có thể bạn sẽ gặp rắc rối trong quá trình thu thập thông tin. Nhưng đừng quá lo lắng, ý kiến mọi người xung quanh sẽ là sự trợ giúp vô cùng quý giá giúp bạn tạo lập một ma trận phân tích SWOT hoàn chỉnh dễ dàng hơn bao giờ hết. Chúc các bạn thành công
