SEO là gì? 9 lưu ý quan trọng để làm SEO website thành công

SEO là công việc giúp website xuất hiện tốt hơn khi người dùng tìm kiếm thông tin trên Google. Với người mới, SEO thường bị nghĩ là khó và mang tính kỹ thuật, nhưng thực tế lại rất gần với cách con người tìm và đọc thông tin mỗi ngày. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu SEO là gì, làm SEO có phải là một nghề hay không và cơ hội phát triển của lĩnh vực này hiện nay.

Tổng quan về SEO

SEO là gì?

SEO (Search Engine Optimization) là tối ưu hóa công cụ tìm kiếm, là một quy trình nâng cao thứ hạng của website trên các công cụ tìm kiếm giúp người dùng có thể tìm thấy trang web dễ dàng hơn trên bảng kết quả tìm kiếm.

Vị trí hiển thị của SEO trên bảng xếp hạng tìm kiếm Google

Trong bảng kết quả tìm kiếm thì SEO đứng dưới các vị trí của quảng cáo Adwords (hiện tại các kết quả Adword sẽ có chữ “Quảng cáo” xuất hiện trên mẫu quảng cáo). Các kết quả SEO có được sau 1 quá trình nỗ lực tối ưu và đạt được các thứ hạng phổ biến thường được gọi từ TOP 1 đến TOP 10 (vị trí số 1 đến vị trí số 10 trên 1 trang). SEO là làm tất cả các công việc để cải thiện thứ hạng trên bảng kết quả tìm kiếm (SERP) của công cụ tìm kiếm một cách miễn phí.

Lịch sử phát triển của SEO diễn ra như thế nào?

Theo WebFX, SEO bắt đầu từ giữa những năm 1990s tại thời điểm mà Yahoo vẫn còn chiếm thế thượng phong trên thị trường công cụ tìm kiếm. Tại thời điểm này, các kỹ thuật SEO sẽ bao gồm đi liên kết cơ bản kết hợp với xây dựng nội dung có nhồi nhét từ khóa. Sau hơn 30 năm, SEO đã thay đổi hoàn toàn, giống như từ một khu chợ hỗn loạn thành siêu thị sạch sẽ. Ban đầu mọi người “lừa” Google bằng cách viết lặp đi lặp lại một từ nhiều lần (như “mua điện thoại, mua điện thoại…”) hoặc tạo hàng đống liên kết giả từ web lạ.

Từ năm 2000, Google làm chủ và nói: “Tôi chỉ cho lên top những trang thật sự giúp ích cho mọi người”. Họ dần thêm ảnh, video, tin tức vào kết quả tìm kiếm, rồi phạt nặng các trang viết dởm hoặc chậm chạp. Giờ đây, khi bạn search “quán phở gần đây” trên điện thoại, Google ưu tiên trang web nhanh, dễ đọc trên màn hình nhỏ và có thông tin chính xác. SEO đơn giản là cách làm web để bạn dễ tìm thấy thứ cần, và Google luôn cập nhật để kết quả tốt hơn mỗi ngày.

Các loại SEO phổ biến bao gồm?

SEO không chỉ có một cách triển khai duy nhất mà được chia thành nhiều loại khác nhau, tùy theo tiêu chí đánh giá, mục tiêu tối ưu và môi trường hiển thị tìm kiếm. Việc hiểu rõ các cách phân loại SEO giúp người làm SEO lựa chọn đúng chiến lược, tránh nhầm lẫn giữa thủ thuật, phương pháp và kênh triển khai. Thông thường, SEO được chia thành ba nhóm phân loại chính, phản ánh đúng bản chất cách SEO vận hành trong thực tế.

• Phân loại theo chuẩn mực triển khai
• Phân loại theo đối tượng tìm kiếm
• Phân loại theo không gian hiển thị tìm kiếm

Phân loại SEO theo chuẩn mực triển khai

Cách phân loại này dựa trên mức độ tuân thủ nguyên tắc và hướng dẫn của công cụ tìm kiếm, đặc biệt là Google. Tiêu chí chính là tính minh bạch, bền vững và rủi ro trong quá trình làm SEO.

• SEO mũ trắng: Tập trung tạo giá trị cho người dùng, tuân thủ đầy đủ nguyên tắc của công cụ tìm kiếm, hướng tới hiệu quả dài hạn.
• SEO mũ xám: Kết hợp giữa phương pháp an toàn và một số kỹ thuật mang tính thử nghiệm, có rủi ro nhất định.
• SEO mũ đen: Khai thác lỗ hổng thuật toán nhằm đạt thứ hạng nhanh, tiềm ẩn nguy cơ bị phạt hoặc loại bỏ khỏi kết quả tìm kiếm.

Phân loại SEO theo đối tượng tìm kiếm

Phân loại này dựa trên nhóm người dùng mà hoạt động SEO hướng tới, từ đó ảnh hưởng đến cách xây dựng nội dung, lựa chọn thông điệp và chiến lược tối ưu. Phân loại SEO theo đối tượng tìm kiếm dựa trên nhóm người dùng mà hoạt động SEO hướng tới, bao gồm phạm vi tiếp cận, hành vi tìm kiếm và mục tiêu cuối cùng của người tìm kiếm. Mỗi nhóm đối tượng sẽ có đặc điểm khác nhau về cách tìm thông tin, mức độ cạnh tranh và chiến lược nội dung cần triển khai.

• B2C SEO: Tập trung tối ưu cho người tiêu dùng cá nhân, thường gắn với các truy vấn tìm kiếm mang tính thông tin, so sánh và quyết định mua nhanh. Nội dung trong B2C SEO cần dễ hiểu, trực quan và hướng tới trải nghiệm người dùng.
• B2B SEO: Hướng tới đối tượng doanh nghiệp, chuyên gia hoặc người ra quyết định. Các truy vấn trong B2B SEO thường mang tính chuyên sâu, đòi hỏi nội dung có chiều sâu, tính thuyết phục và thể hiện rõ năng lực chuyên môn của doanh nghiệp.
• Local SEO: Phục vụ người dùng tìm kiếm sản phẩm hoặc dịch vụ trong một khu vực địa lý cụ thể. Local SEO tập trung vào việc tối ưu sự hiện diện của doanh nghiệp trên bản đồ, kết quả tìm kiếm địa phương và các yếu tố liên quan đến vị trí.
• Global SEO: Hướng tới người dùng ở nhiều quốc gia và ngôn ngữ khác nhau. Global SEO đòi hỏi chiến lược tối ưu nội dung đa ngôn ngữ, đa khu vực và đảm bảo tính nhất quán về thương hiệu trên phạm vi toàn cầu.
• SEO cho thương mại điện tử: Tập trung tối ưu cho các truy vấn liên quan đến sản phẩm, danh mục và hành vi mua sắm trực tuyến. Loại hình SEO này chú trọng vào trải nghiệm người dùng, cấu trúc website và khả năng chuyển đổi.

Phân loại SEO theo không gian hiển thị tìm kiếm

Cách phân loại này dựa trên nơi và hình thức mà nội dung xuất hiện trên trang kết quả tìm kiếm, phản ánh sự đa dạng của hệ sinh thái tìm kiếm hiện nay.

• SEO nội dung: Tối ưu các kết quả tìm kiếm dạng văn bản như bài viết, trang hướng dẫn hoặc trang chuyên sâu.
• SEO hình ảnh: Tối ưu nội dung hình ảnh để xuất hiện trên tìm kiếm hình ảnh và các khối hình ảnh trong trang kết quả.
• SEO video: Tối ưu nội dung video để hiển thị trong video carousel, nền tảng chia sẻ video và kết quả tìm kiếm hỗn hợp.
• SEO ứng dụng (ASO): Tối ưu trải nghiệm và khả năng hiển thị ứng dụng điện thoại trên các cửa hàng ứng dụng tải về.

Google đánh giá website như thế nào?

Để website có thể xuất hiện tốt trên Google, bạn cần hiểu cách Google hoạt động và cách Google đánh giá nội dung trên website. Những yếu tố dưới đây giúp bạn hình dung rõ hơn vì sao có website được ưu tiên hiển thị, trong khi nhiều website khác lại khó tiếp cận người dùng.

Google hoạt động như thế nào?

Google vận hành bằng hệ thống bot tự động quét hàng tỷ trang web, thu thập dữ liệu và lập chỉ mục để đánh giá mức độ liên quan. Hệ thống này giúp Google hiểu được nội dung trang web, từ đó quyết định thứ hạng trong kết quả tìm kiếm. SEO hiệu quả chính là cách giúp bot đọc và hiểu website dễ dàng nhất.

Quá trình này liên tục được cải tiến nhờ trí tuệ nhân tạo và máy học. Khi thuật toán ngày càng thông minh, Google không chỉ dựa vào từ khóa mà còn hiểu được ngữ cảnh, mục đích tìm kiếm và trải nghiệm người dùng. Vì vậy, việc kết hợp kỹ thuật SEO với nội dung có giá trị thực sự là yếu tố sống còn. Ngoài ra bạn có thể tham khảo thêm về cách hoạt động của Google tìm kiếm tại blog của chính Google tại đây.

Các thuật toán chính được Google áp dụng để đánh giá website?

Google sử dụng nhiều thuật toán khác nhau để đánh giá và xếp hạng website nhằm đảm bảo người dùng nhận được những kết quả tìm kiếm hữu ích và đáng tin cậy nhất. Qua từng giai đoạn, các thuật toán này liên tục được cải tiến để hạn chế nội dung kém chất lượng và những cách làm SEO mang tính đối phó.

Thuật toán	Năm ra mắt	Mục tiêu chính	Tác động đến SEO
Google Panda	2011	Loại bỏ nội dung mỏng, trùng lặp kém chất lượng	Buộc SEO tập trung vào nội dung hữu ích, tránh sao chép, nội dung mỏng hoặc viết cho có
Google Penguin	2012	Phạt backlink spam, thao túng liên kết	Hạn chế việc tạo liên kết kém chất lượng, khuyến khích xây dựng liên kết tự nhiên​
Google BERT	2019	Hiểu ngữ cảnh ngôn ngữ tự nhiên	Tối ưu truy vấn hội thoại dài; điều chỉnh 10% tìm kiếm Mỹ ​
Helpful Content	2022-2024	Ưu tiên nội dung được tạo ra cho người dùng, không phải cho công cụ tìm kiếm	Nhiều site có nội dung kém chất lượng bị tụt traffic mạnh. Ví dụ: Moz, trang website có độ uy tín lớn trong giới SEO, giảm 11,1%  lượt truy cập  tháng vào tháng 8 cho tất cả các keyword.
Core Update (March 2024+)	2024-2025	Cải thiện tổng thể chất lượng site	Theo dõi user signals như dwell time; biến động 15-25% thứ hạng

Yếu tố E-E-A-T là gì và vì sao quan trọng?

E-E-A-T (Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness) là tiêu chí quan trọng để Google đánh giá chất lượng nội dung. Nội dung cần được tạo ra bởi những người có chuyên môn, có uy tín và đáng tin cậy để người dùng cảm thấy yên tâm khi tiếp nhận thông tin.

Bảng giải thích yếu tố E-E-A-T và lý do vì sao quan trọng

Yếu tố	Hiểu đơn giản là gì?	Vì sao Google coi trọng?	Người làm nội dung cần làm gì?
Trải nghiệm thực tế (Experience)	Nội dung được viết dựa trên trải nghiệm thật, hiểu từ thực tế chứ không chỉ sao chép	Giúp người đọc cảm thấy thông tin đáng tin và gần gũi	Chia sẻ ví dụ thật, kinh nghiệm đã từng làm hoặc quan sát
Hiểu biết (Expertise)	(Expertise)	Người viết hiểu rõ vấn đề đang nói tới	Tránh gây hiểu sai hoặc cung cấp thông tin thiếu chính xác	Viết rõ ràng, đúng trọng tâm, không lan man
Độ tin cậy (Authority)	Website và nội dung tạo cảm giác đáng tin	Người dùng yên tâm khi đọc và làm theo	Cung cấp thông tin nhất quán, minh bạch
Mức độ uy tín (Trust)	Website được nhiều người biết đến và đánh giá tích cực	Google ưu tiên nguồn thông tin được tin dùng lâu dài	Xây dựng nội dung chất lượng đều đặn, hữu ích cho người đọc

Cấu trúc thành phần và hướng triển khai SEO là gì?

SEO không phải là một tập hợp các thủ thuật rời rạc, mà là một hệ thống gồm nhiều thành phần liên kết chặt chẽ với nhau, cùng hướng tới mục tiêu giúp công cụ tìm kiếm hiểu đúng nội dung và người dùng có trải nghiệm tốt hơn. Một chiến lược SEO hiệu quả cần được triển khai đồng thời ở nhiều lớp, từ kỹ thuật, nội dung cho đến tín hiệu bên ngoài website. Việc hiểu rõ cấu trúc thành phần của SEO sẽ giúp người làm SEO biết nên ưu tiên tối ưu yếu tố nào trước, yếu tố nào sau, thay vì làm SEO theo cảm tính.

Để triển khai SEO hiệu quả cần những yếu tố gì?

Khi nói về SEO, John Mueller (Google Search Advocate) từng nhiều lần nhấn mạnh rằng:

“There is no single trick for SEO. It’s a combination of many things working together.”

Câu nói này phản ánh rất rõ bản chất của SEO hiện đại: không có một yếu tố đơn lẻ nào quyết định thứ hạng, mà SEO là kết quả của nhiều thành phần phối hợp đồng bộ. Trong thực tế triển khai, SEO thường được cấu thành bởi các yếu tố cốt lõi sau:

• SEO onpage: Tập trung tối ưu các yếu tố hiển thị và nội dung bên trong website như cấu trúc trang, thẻ tiêu đề, liên kết nội bộ và cách trình bày nội dung. Đây là nền tảng giúp công cụ tìm kiếm hiểu được chủ đề và ngữ cảnh của website.
• SEO offpage: Liên quan đến các tín hiệu bên ngoài website nhằm gia tăng độ tin cậy và uy tín, chẳng hạn như liên kết từ website khác, nhắc đến thương hiệu hoặc sự hiện diện trên các nền tảng bên ngoài.
• Technical SEO: Đảm bảo website có thể được thu thập dữ liệu, lập chỉ mục và hiển thị một cách chính xác. Technical SEO bao gồm tốc độ tải trang, khả năng hiển thị trên thiết bị di động, cấu trúc dữ liệu và các yếu tố kỹ thuật khác.
• SEO content: Tập trung xây dựng nội dung đáp ứng đúng nhu cầu tìm kiếm của người dùng, thể hiện rõ chủ đề, thực thể và giá trị chuyên môn. Đây là yếu tố giúp website tạo được topical authority và phát triển bền vững trong dài hạn.

Đâu là những công cụ SEO dùng để triển khai dự án SEO?

Trong quá trình làm SEO, công cụ không quyết định thành công nhưng giúp người làm SEO tiết kiệm rất nhiều thời gian và tránh sai sót không đáng có. Theo kinh nghiệm thực tế, mỗi công cụ SEO thường chỉ mạnh ở một vài khía cạnh nhất định, vì vậy người làm SEO hiếm khi chỉ dùng một công cụ duy nhất. Điều quan trọng là biết chọn đúng công cụ cho đúng mục đích, thay vì chạy theo số lượng công cụ.

Bảng tóm tắt các nhóm công cụ SEO phổ biến mà người làm SEO thường sử dụng:

Nhóm công cụ	Mục đích chính	Ví dụ công cụ phổ biến
Công cụ phân tích website	Kiểm tra tình trạng kỹ thuật, crawl và index	Google Search Console, Screaming Frog
Công cụ nghiên cứu nội dung	Phân tích chủ đề, nhu cầu tìm kiếm	Google Search, Google Trends
Công cụ phân tích đối thủ	So sánh hiệu suất và chiến lược SEO	Ahrefs, SEMrush
Công cụ đo lường hiệu quả	Theo dõi traffic và hành vi người dùng	Google Analytics
Công cụ hỗ trợ nội dung	Viết, tối ưu và kiểm tra nội dung	Google Docs, các công cụ NLP

Kế hoạch SEO trông như thế nào?

Từ những lần đầu tham gia dự án SEO, trải qua nhiều bối cảnh khác nhau từ làm in-house đến agency, tôi dần nhận ra rằng một kế hoạch SEO tốt không bắt đầu từ từ khóa hay công cụ, mà bắt đầu từ bài toán kinh doanh và marketing. Khi hiểu rõ doanh nghiệp đang cần SEO để làm gì, hỗ trợ mục tiêu nào trong phễu marketing, toàn bộ định hướng nội dung và kỹ thuật mới có cơ sở để triển khai đúng hướng và tránh lãng phí nguồn lực.

Qua quá trình thực chiến, tôi đúc rút rằng một kế hoạch SEO hiệu quả luôn cần tối thiểu bốn yếu tố nền tảng: bài toán đặt ra từ team marketing, ngân sách được cung cấp, nhân lực tham gia và thời gian triển khai cụ thể. Trong đó, bài toán marketing và ngân sách đóng vai trò quyết định, vì chúng trực tiếp ảnh hưởng đến việc lựa chọn chiến lược SEO dài hạn hay ngắn hạn, tập trung vào tăng trưởng bền vững hay hỗ trợ chuyển đổi nhanh.

Quy trình xây dựng kế hoạch SEO theo framework 3C

Để biến các yếu tố trên thành một kế hoạch SEO khả thi, có thể áp dụng framework 3C gồm Company, Competitor và Customer. Cách tiếp cận này giúp kế hoạch SEO không bị lệch khỏi bối cảnh doanh nghiệp và nhu cầu thực tế của thị trường.

Bước 0: Xác định bài toán SEO của doanh nghiệp

Để lên được bài toán SEO, bạn cần xác định cụ thể các yếu tố sau:

1. Vấn đề kinh doanh
2. Ngân sách mà bạn có thể đầu tư hoặc được cấp để triển khai SEO

Bước 1: Phân tích doanh nghiệp (Company)
Ở bước này, cần làm rõ mục tiêu kinh doanh, mô hình hoạt động, lợi thế cạnh tranh và nguồn lực hiện có của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ website đang ở giai đoạn nào, mức độ nhận diện thương hiệu ra sao và SEO đóng vai trò hỗ trợ mục tiêu nào sẽ giúp xác định phạm vi và kỳ vọng thực tế cho kế hoạch SEO.

Bước 2: Phân tích đối thủ (Competitor)
Phân tích đối thủ không chỉ để xem họ đang đứng top với từ khóa nào, mà quan trọng hơn là hiểu chiến lược nội dung, cấu trúc website và cách họ xây dựng độ uy tín. Từ đó, có thể xác định khoảng trống nội dung, mức độ cạnh tranh và ước lượng nguồn lực cần thiết để vượt qua hoặc khác biệt hóa.

Bước 3: Phân tích khách hàng (Customer)
Khách hàng là trung tâm của mọi chiến lược SEO. Ở bước này, cần xác định rõ chân dung người tìm kiếm, mục đích tìm kiếm và hành trình thông tin của họ. Khi hiểu khách hàng đang tìm gì, vì sao họ tìm và họ ra quyết định như thế nào, kế hoạch SEO mới có thể xây dựng hệ thống nội dung phù hợp và có khả năng chuyển đổi.

Bước 4: Lập kế hoạch SEO chi tiết

Sau khi đã hiểu website cần cải thiện điều gì, bước tiếp theo là xây dựng một kế hoạch SEO rõ ràng để tránh làm lan man và tốn công sức. Ở bước này, người làm SEO cần xác định mục tiêu SEO hướng đến, lựa chọn chiến lược phù hợp để giải quyết bài toán đã đặt ra, đồng thời vạch rõ thời gian triển khai và cách phân bổ nhân sự để kế hoạch có thể thực hiện được trong thực tế.

Do đây là một bước quan trọng và có nhiều nội dung cần đào sâu, bạn có thể tham khảo bài viết “Lập kế hoạch SEO: Cẩm nang từ A – Z” để hiểu chi tiết từng bước và cách áp dụng vào từng loại website khác nhau.

Các dự án SEO sẽ được quản lý như thế nào?

Khi triển khai SEO ở dạng dự án, đặc biệt là các dự án kéo dài nhiều tháng, việc quản lý cần một phương pháp giúp chia nhỏ công việc, theo dõi tiến độ và điều chỉnh linh hoạt. Trong thực tế, nhiều đội SEO áp dụng phương pháp SCRUM, một cách tổ chức công việc theo chu kỳ ngắn, để đảm bảo dự án luôn đi đúng hướng và không bị quá tải ở một giai đoạn nào đó.

Thay vì làm SEO theo kiểu dàn trải, SCRUM giúp đội ngũ tập trung vào từng nhóm công việc nhỏ trong một khoảng thời gian cố định. Điều quan trọng là mỗi khái niệm trong SCRUM đều gắn trực tiếp với cách SEO được triển khai hàng ngày, chứ không phải lý thuyết xa rời thực tế. Cách các dự án SEO thường được vận hành theo SCRUM, trong đó mỗi bước đều đồng thời giải thích khái niệm và cách áp dụng.

Bước	Tên	Hiểu đơn giản trong SEO	Cách áp dụng khi quản lý nhiều dự án SEO
Bước 1	Backlog (Danh sách công việc)	Toàn bộ việc cần làm của dự án	Mỗi dự án SEO có một backlog riêng, ghi đầy đủ các đầu việc như nghiên cứu từ khóa, viết nội dung, tối ưu kỹ thuật, xây dựng liên kết và đo lường hiệu quả
Bước 2	Xác định thứ tự ưu tiên	Việc nào cần làm trước	So sánh các dự án để ưu tiên theo mục tiêu marketing, ngân sách, deadline và mức độ ảnh hưởng đến kinh doanh
Bước 3	Sprint (Chu kỳ làm việc ngắn)	Một đợt triển khai SEO	Chia công việc của từng dự án thành các sprint kéo dài khoảng 2–4 tuần để dễ kiểm soát tiến độ và nguồn lực
Bước 4	Sprint Planning (Lập kế hoạch sprint)	Lên kế hoạch cho từng đợt làm việc	Chọn các đầu việc từ backlog đưa vào sprint, phân bổ nhân lực và thống nhất phạm vi công việc cho từng dự án
Bước 5	Sprint Goal  (Mục tiêu sprint)	Mục tiêu chính của đợt triển khai	Mỗi dự án trong một sprint chỉ nên có một mục tiêu rõ ràng như hoàn thiện cụm nội dung hoặc tối ưu một nhóm trang quan trọng
Bước 6	Sprint Execution  (Triển khai sprint)	Thực hiện công việc đã lên kế hoạch	Đội SEO tập trung làm đúng các đầu việc đã cam kết, hạn chế phát sinh ngoài kế hoạch để tránh quá tải
Bước 7	Sprint Review (Đánh giá kết quả sprint)	Xem lại kết quả đạt được	Đánh giá hiệu quả của từng dự án dựa trên các chỉ số như traffic, index, thứ hạng từ khóa hoặc chuyển đổi
Bước 8	Sprint Retrospective  (Rút kinh nghiệm sprint)	Cải thiện cách làm cho lần sau	Nhìn lại cách phối hợp, phân bổ thời gian và nguồn lực khi chạy nhiều dự án để tối ưu cho sprint tiếp theo

Ứng dụng của SEO trong marketing và kinh doanh?

SEO không chỉ là một kỹ thuật tối ưu công cụ tìm kiếm, mà còn là một chiến lược cốt lõi giúp marketing và kinh doanh tiếp cận đúng khách hàng, đúng thời điểm. Để hiểu rõ giá trị thực tiễn của SEO, bạn hãy lần lượt nhìn vào vai trò, sự khác biệt và phạm vi ứng dụng của SEO trong từng bối cảnh cụ thể.

SEO quan trọng thế nào trong marketing?

Hiện nay internet trở thành một nơi lưu trữ tất cả các thông tin cần thiết của người dùng. Internet phát triển mạnh và khiến cho hành vi của người dùng cũng thay đổi theo, từ những hành vi mua hàng trực tiếp như trong truyền thống trước kia người tiêu dùng đã mua hàng trên internet nhiều hơn.

SEO giúp gia tăng lượng khách hàng tiềm năng

Trong quá trình mua hàng hoặc tìm kiếm các thông tin liên quan tới sản phẩm/dịch vụ người tiêu dùng chắc chắn sẽ thực hiện các truy vấn tìm kiếm trên các công cụ tìm kiếm. Lúc này nếu website của bạn không xuất hiện trên SERP thì chắc chắn bạn đã để mất một lượng lớn khách hàng tiềm năng.

Thực hiện SEO cho website sẽ giúp bạn có thứ hạng cao hơn trên bảng xếp hạng tìm kiếm (SERP) do đó sẽ có cơ hội hiển thị trước người đang quan tâm và từ đó có cơ hội biến họ trở thành khách hàng tiềm năng của mình.

– Nam Lê

SEO giúp gia tăng mức độ nhận diện thương hiệu

Trong kinh doanh truyền thống, bạn cần có một cửa hàng ở vị trí đẹp có nhiều người qua lại từ đó bạn sẽ có thêm những khách hàng tiềm năng. Trong kinh doanh Online với các công cụ tìm kiếm cũng vậy, hàng ngày người dùng có hàng ngàn truy vấn tìm kiếm thể hiện sự quan tâm tới ngành nghề, sản phẩm, dịch vụ mà bạn đang cung cấp. Nếu bạn không xuất hiện trên bảng xếp hạng tìm kiếm cũng tương tự như bạn không có vị trí đẹp trong kinh doanh truyền thống.

Vị trí đầu tiên trên bảng xếp hạng tìm kiếm tương tự như vị trí mặt tiền trong kinh doanh truyền thống.

– Nam Lê

Bạn xuất hiện trên bảng xếp hạng tìm kiếm giúp nhiều người dùng có thể nhìn thấy bạn mỗi khi họ cần. Từ đó, bạn sẽ tạo ra những trải nghiệm thương hiệu trong tâm trí của người dùng, tối ưu tốt việc này chắc chắn bạn sẽ có cơ hội trở thành thương hiệu được yêu mến trên internet.

SEO hỗ trợ tối ưu chi phí tiếp cận khách hàng

Nếu so sánh với các phương thức tiếp cận khách hàng khác thì SEO thực sự giúp bạn tiết kiệm chi phí. Thực hiện SEO thành công sẽ giúp bạn có được hàng ngàn lượt truy cập mỗi ngày. Giả sử có 1000 lượt người truy cập mỗi ngày bạn có thể bán được 50 sản phẩm mỗi ngày, với quảng cáo Adwords bạn sẽ mất tiền cho từng lượt truy cập, với các loại hình quảng cáo hiển thị khác bạn cũng mất tiện cho mỗi lượt truy cập đó, nhưng với SEO bạn không mất thêm bất kỳ chi phí quảng cáo nào. Thật tuyệt vời phải không?

SEO giúp bạn hiểu khách hàng hơn

Công việc quan trọng nhất trong quá trình tối ưu đó là cung cấp những thông tin thực sự hữu ích cho khách hàng mục tiêu. Và để có thể làm tốt điều này, bạn cần phải nghiên cứu rất chi tiết về hành vi, mong muốn của khách hàng mục tiêu để từ đó có thể tạo ra những nội dung chất lượng cao thỏa mãn khách hàng. Quá trình nghiên cứu này chắc chắn giúp bạn hiểu khách hàng hơn.

SEO khác gì so với các kênh digital marketing khác?

Nếu nhìn digital marketing trong dài hạn, sự khác biệt lớn nhất giữa SEO và các kênh còn lại nằm ở chi phí tích lũy theo thời gian, khả năng duy trì traffic khi ngừng đầu tư và mức độ kiểm soát tài sản số. SEO có xu hướng tốn công sức ban đầu nhưng tạo ra giá trị bền vững, trong khi nhiều kênh khác mang lại kết quả nhanh nhưng phụ thuộc mạnh vào ngân sách hoặc nền tảng trung gian.

Kênh digital marketing	Chi phí dài hạn	Độ bền traffic khi ngừng đầu tư	Mức độ phụ thuộc nền tảng	Ý nghĩa chiến lược
SEO	Giảm dần theo thời gian	Cao	Trung bình	Tạo tài sản nội dung lâu dài, giúp doanh nghiệp chủ động nguồn traffic và giảm phụ thuộc quảng cáo
Quảng cáo trả phí (Ads)	Tăng theo quy mô	Rất thấp	Rất cao	Phù hợp kích hoạt nhu cầu nhanh, nhưng traffic biến mất ngay khi dừng chi tiền
Email marketing	Thấp	Cao	Thấp	Tận dụng dữ liệu khách hàng sẵn có, tối ưu giá trị vòng đời và giữ chân người dùng
Social media	Trung bình đến cao	Thấp đến trung bình	Cao	Phụ thuộc thuật toán nền tảng, phù hợp xây dựng nhận diện và tương tác ngắn hạn
PR online	Trung bình	Trung bình	Trung bình	Gia tăng uy tín thương hiệu, hỗ trợ SEO và nhận thức nhưng khó kiểm soát hoàn toàn

SEO marketing có thể áp dụng vào những lĩnh vực đời sống nào?

Theo Precedence, thị trường SEO toàn cầu đang bùng nổ mạnh mẽ. Năm 2025, giá trị dịch vụ SEO ước tính đạt 106.9 tỷ USD, tăng 18% so với 90.3 tỷ USD năm 2024, trong khi phần mềm SEO đạt 84.9 tỷ USD và dự kiến tăng lên 265.9 tỷ USD vào 2034 với tốc độ tăng trưởng hàng năm 13.5%.

Tại Việt Nam, tuy còn phải đối mặt với nhiều thách thức, nhưng những thay đổi trong thuật toán và hành vi người dùng hướng hẹn đem đến làn gió mới cho cá nhân và doanh nghiệp trong việc đầu tư và triển khai SEO một cách hiệu quả. Hiện tại, ở Việt Nam SEO được ứng dụng ở mọi quy mô doanh nghiệp khác nhau. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang chiếm ưu thế.

SEO có được coi là một lĩnh vực nghề nghiệp?

SEO ngày nay không chỉ là một kỹ năng hỗ trợ marketing mà đã phát triển thành một lĩnh vực nghề nghiệp độc lập, có thị trường lao động, yêu cầu chuyên môn và lộ trình phát triển rõ ràng. Để trả lời đầy đủ câu hỏi này, cần nhìn SEO dưới góc độ nhu cầu tuyển dụng, chuyên môn hóa công việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp trong thực tế.

Tình hình thị trường lao động SEO marketing hiện nay

Thị trường lao động SEO marketing tại Việt Nam năm 2025 đang tăng trưởng mạnh nhờ chuyển đổi số và nhu cầu digital marketing cao, với sự thiếu hụt nhân sự chất lượng ở các vị trí chuyên sâu. Theo Vietnammarketing, mức lương SEO dao động từ 5-12 triệu VND/tháng cho vị trí Junior và lên đến 15-30 triệu VND/tháng cho Senior, tùy thuộc vào kinh nghiệm và kỹ năng chuyên sâu như Technical SEO hay Content SEO.

Thị trường tuyển dụng SEO tập trung vào những chuyên môn nào?

Để hiểu rõ thị trường tuyển dụng SEO đang ưu tiên những chuyên môn nào, cần nhìn sâu hơn vào kinh nghiệm thực tế, yêu cầu tuyển dụng, mô hình làm việc và giá trị mà doanh nghiệp kỳ vọng ở từng vị trí SEO cụ thể.

Liệu tuyển dụng SEO có đang thiên vị cho người làm SEO nhiều năm kinh nghiệm?

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp sẵn sàng tuyển SEOer 1–3 năm kinh nghiệm nếu ứng viên chứng minh được năng lực qua casestudy cụ thể, hiểu rõ search intent, biết triển khai content – technical – đo lường hiệu quả. Ngược lại, người làm SEO nhiều năm nhưng chỉ lặp lại các tác vụ cũ, thiếu tư duy chiến lược hoặc không theo kịp thay đổi thuật toán vẫn có thể bị loại. Bản mô tả công việc SEO (JD) ngày nay không còn tập trung vào những đầu việc rời rạc như “đi link” hay “tối ưu từ khóa”, mà phản ánh rõ kỳ vọng về năng lực triển khai và tư duy tổng thể của người làm SEO. Nhà tuyển dụng thường tìm kiếm ứng viên hiểu được bối cảnh kinh doanh của website, biết vì sao phải làm SEO và làm thế nào để SEO tạo ra giá trị đo lường được.

Nhà tuyển dụng đang tìm kiếm điều gì trong bản mô tả công việc SEO (JD)?

Lướt một vòng trên các trang tuyển dụng nổi tiếng TopCV, CareerViet, … và các nhóm tuyển dụng SEO trên mạng xã hội, bạn có thể thấy tùy vào quy mô dự án SEO, định hướng triển khai và mô hình nhân sự marketing mà mỗi doanh nghiệp sẽ có những yêu cầu khác nhau từ năng lực, kinh nghiệm đến phong cách làm việc của một nhân sự. Bạn có thể nhận ra rằng doanh nghiệp không chỉ tuyển một người biết làm SEO, mà đang tìm kiếm một năng lực phù hợp với bối cảnh vận hành cụ thể. Vì vậy, cùng là vị trí SEO nhưng mỗi doanh nghiệp sẽ có những yêu cầu, tiêu chí đánh giá và mức độ ưu tiên khác nhau tùy vào kinh nghiệm, mô hình làm việc và quy mô doanh nghiệp đó.

Yêu cầu năng lực SEO theo số năm kinh nghiệm

Thị trường tuyển dụng SEO hiện nay đánh giá kinh nghiệm không đơn thuần dựa trên số năm làm nghề, mà dựa vào mức độ chủ động và phạm vi trách nhiệm mà người làm SEO có thể đảm nhận.

Cấp độ kinh nghiệm	Năng lực doanh nghiệp kỳ vọng
Người mới hoặc dưới một năm kinh nghiệm	Hiểu nền tảng SEO, nắm được mục đích tìm kiếm của người dùng, biết tối ưu nội dung cơ bản, làm việc theo hướng dẫn và theo dõi các chỉ số hiệu suất đơn giản
Từ hai đến ba năm kinh nghiệm	Có thể tự triển khai một phần hoặc toàn bộ dự án SEO, biết phân tích dữ liệu tìm kiếm, xử lý các vấn đề tối ưu phổ biến và chịu trách nhiệm với kết quả cụ thể
Trên bốn năm kinh nghiệm	Có tư duy chiến lược, lập kế hoạch dài hạn, đánh giá rủi ro thay đổi thuật toán và kết nối hoạt động SEO với mục tiêu kinh doanh

Sự khác biệt giữa SEO làm việc tại agency và SEO in-house

Mô hình làm việc cũng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến yêu cầu trong bản mô tả công việc SEO. Nhà tuyển dụng thường tìm kiếm những năng lực khác nhau giữa SEO làm tại agency và SEO làm nội bộ doanh nghiệp.

Mô hình làm việc	Đặc điểm năng lực được ưu tiên
SEO tại agency	Khả năng xử lý nhiều dự án cùng lúc, thích nghi nhanh với nhiều lĩnh vực, giao tiếp tốt với khách hàng và làm việc theo tiến độ chặt chẽ
SEO in-house	Hiểu sâu sản phẩm và khách hàng, tối ưu hiệu suất dài hạn, phối hợp chặt với các bộ phận khác như nội dung, kỹ thuật và marketing tổng thể

Yêu cầu SEO theo quy mô doanh nghiệp

Bên cạnh mô hình làm việc, quy mô doanh nghiệp cũng tác động mạnh đến cách doanh nghiệp xây dựng JD SEO và đánh giá ứng viên.

Quy mô doanh nghiệp	Kỳ vọng đối với nhân sự SEO
Doanh nghiệp vừa và nhỏ	Linh hoạt, có thể làm SEO tổng thể, tối ưu nguồn lực và mang lại hiệu quả rõ ràng trong thời gian ngắn
Doanh nghiệp lớn hoặc tập đoàn	Chuyên môn hóa cao, làm việc theo quy trình rõ ràng, phân tích dữ liệu sâu và phối hợp với nhiều phòng ban Có năng lực ngoại ngữ tốt.

Từ những góc nhìn này, có thể thấy bản mô tả công việc SEO không chỉ là danh sách yêu cầu kỹ năng, mà phản ánh chiến lược nhân sự và định hướng tăng trưởng của doanh nghiệp. Đối với người học và người mới theo nghề SEO, việc hiểu rõ sự khác biệt này sẽ giúp lựa chọn lộ trình học và hướng phát triển phù hợp, thay vì chạy theo một hình mẫu SEO chung cho mọi trường hợp.

Vì sao thị trường SEO đòi hỏi người làm nghề phải mở rộng năng lực?

Thị trường SEO ngày nay đòi hỏi người làm nghề phải mở rộng năng lực vì cách các công cụ tìm kiếm hoạt động đã thay đổi rất nhiều so với trước đây. SEO không còn đơn giản là chỉnh sửa website để hiển thị tốt hơn, mà liên quan trực tiếp đến việc hiểu người dùng đang quan tâm điều gì, doanh nghiệp muốn đạt mục tiêu gì và làm sao để kết nối hai yếu tố đó một cách bền vững. Điều này khiến người làm SEO cần nhiều kỹ năng hơn để theo kịp sự thay đổi của thị trường.

Để hiểu rõ hơn, có thể nhìn vào những yếu tố chính khiến SEO không còn là một công việc đơn lẻ như trước:

• Sự thay đổi trong cách công cụ tìm kiếm đánh giá nội dung
• Ảnh hưởng của công nghệ trí tuệ nhân tạo
• Nhu cầu tìm kiếm của người dùng ngày càng phức tạp
• Doanh nghiệp yêu cầu SEO tạo ra giá trị thực tế

Sự thay đổi trong cách công cụ tìm kiếm đánh giá nội dung

Trước đây, người làm SEO chỉ cần tối ưu nội dung theo một vài điểm kỹ thuật là website đã có thể xuất hiện tốt trên kết quả tìm kiếm. Hiện nay, các công cụ tìm kiếm ưu tiên những nội dung thực sự hữu ích, dễ hiểu và phù hợp với chủ đề thông tin mà người dùng đang quan tâm. Vì vậy, người làm SEO không chỉ cần biết chỉnh sửa website, mà còn phải hiểu cách xây dựng nội dung rõ ràng, có chiều sâu và phục vụ đúng nhu cầu của người đọc.

Ảnh hưởng của công nghệ trí tuệ nhân tạo

Trí tuệ nhân tạo giúp việc tạo nội dung và phân tích dữ liệu trở nên nhanh hơn, nhưng đồng thời cũng khiến sự cạnh tranh tăng cao. Nội dung được tạo ra hàng loạt nếu không kiểm soát chất lượng sẽ khó mang lại hiệu quả lâu dài. Do đó, người làm SEO cần biết cách sử dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ, đồng thời vẫn giữ vai trò kiểm soát chất lượng và định hướng nội dung cho website.

Nhu cầu tìm kiếm của người dùng ngày càng phức tạp

Người dùng ngày nay không chỉ tìm một thông tin đơn giản, mà thường muốn được giải đáp đầy đủ một vấn đề từ nhiều góc độ. Điều này đòi hỏi nội dung trên website phải được xây dựng theo từng nhóm thông tin liên quan, giúp người đọc dễ hiểu và dễ theo dõi. Người làm SEO vì thế cần hiểu rõ nhu cầu tìm kiếm của người dùng trên các công cụ tìm kiếm để tạo ra nội dung phù hợp, thay vì làm theo cảm tính.

Doanh nghiệp yêu cầu SEO tạo ra giá trị thực tế

SEO không còn được đánh giá chỉ bằng việc website có xuất hiện hay không, mà bằng việc nó có mang lại khách hàng, lượt liên hệ hoặc doanh thu hay không. Doanh nghiệp vì vậy kỳ vọng người làm SEO hiểu được mục tiêu kinh doanh và biết cách điều chỉnh hoạt động SEO để hỗ trợ các mục tiêu đó. Điều này buộc người làm SEO phải mở rộng năng lực, từ làm nội dung, theo dõi hiệu quả đến phối hợp với các bộ phận khác trong doanh nghiệp.

Kỹ năng SEO

Các hình thức làm SEO phổ biến bao gồm?

Các hình thức làm SEO hiện nay rất đa dạng, trải dài từ vai trò tư vấn chiến lược đến trực tiếp triển khai thực tế. Tùy vào quy mô dự án, mục tiêu tăng trưởng và cách doanh nghiệp tổ chức nhân sự, SEO có thể được triển khai dưới nhiều mô hình khác nhau. Việc hiểu rõ từng hình thức làm SEO sẽ giúp người mới theo nghề xác định đúng vị trí phù hợp với năng lực và định hướng phát triển lâu dài.

Bảng các hình thức và vị trí làm SEO phổ biến hiện nay

Nhóm hình thức	Vị trí SEO	Môi trường làm việc	Vai trò chính
Cố vấn và đào tạo	Cố vấn SEO	Doanh nghiệp, agency, dự án độc lập	Định hướng chiến lược SEO, tư vấn giải pháp đạt mục tiêu truy cập và chuyển đổi
Cố vấn và đào tạo	Giảng viên SEO	Trung tâm đào tạo, doanh nghiệp	Đào tạo đội ngũ nội bộ về kiến thức và kỹ năng SEO
Chuyên gia độc lập	Chuyên gia SEO	Làm việc độc lập	Phân tích website, đánh giá hiện trạng và xây dựng kế hoạch SEO dài hạn
SEO tự do	SEO freelancer	Làm việc tự do theo dự án	Trực tiếp triển khai SEO cho từng dự án, linh hoạt thời gian và hình thức làm việc
Doanh nghiệp	Thực tập sinh SEO	Doanh nghiệp, agency	Hỗ trợ các công việc cơ bản, làm quen với quy trình SEO
Doanh nghiệp	Nhân viên SEO	Doanh nghiệp hoặc agency	Trực tiếp triển khai SEO theo phạm vi công việc được phân công
Agency SEO	SEO Team Leader	Agency SEO	Quản lý nhóm SEO, phân chia công việc và kiểm soát chất lượng triển khai
Agency SEO	SEO Manager	Agency SEO	Quản lý nhiều dự án SEO, chịu trách nhiệm KPI tổng thể và phối hợp với các bộ phận liên quan

Cách phân loại này giúp người mới học SEO hiểu rõ rằng không phải cứ làm SEO lâu năm là sẽ lên vị trí quản lý, mà còn phụ thuộc rất nhiều vào môi trường làm việc, đặc biệt là việc bạn làm tại agency SEO hay doanh nghiệp in-house.

Lộ trình thăng tiến trong nghề SEO: Agency và In-house khác nhau thế nào?

Khi theo nghề SEO, con đường phát triển không giống nhau giữa môi trường agency và doanh nghiệp in-house. Mỗi mô hình có cách tổ chức công việc, cách đánh giá hiệu quả và cơ hội thăng tiến rất khác. Vì vậy, hiểu rõ sự khác biệt này sẽ giúp người học SEO lựa chọn đúng môi trường để phát triển năng lực, thay vì kỳ vọng sai về vị trí và vai trò trong nghề.

Lộ trình nghề SEO tại agency

Agency SEO thường vận hành theo mô hình dự án, làm việc với nhiều khách hàng và website khác nhau. Do đó, lộ trình thăng tiến tại agency khá rõ ràng và có phân cấp quản lý. Người mới thường bắt đầu ở vị trí thực tập sinh SEO hoặc nhân viên SEO, tập trung triển khai các đầu việc cụ thể và học cách vận hành dự án. Khi đã có kinh nghiệm và khả năng kiểm soát chất lượng, SEOer có thể lên vị trí trưởng nhóm SEO, chịu trách nhiệm phân công công việc và theo sát tiến độ của một nhóm nhỏ.

Ở cấp cao hơn, SEO Manager là người quản lý nhiều dự án cùng lúc, chịu trách nhiệm kết quả tổng thể và phối hợp với các bộ phận khác trong agency. Môi trường agency phù hợp với người muốn học nhanh, va chạm nhiều lĩnh vực và phát triển kỹ năng quản lý dự án. Tuy nhiên, áp lực tiến độ và chỉ tiêu thường cao hơn so với in-house.

Lộ trình nghề SEO tại doanh nghiệp in-house

Trong doanh nghiệp in-house, SEO thường là một phần của bộ phận marketing tổng thể. Vì vậy, lộ trình thăng tiến không xoay quanh chức danh quản lý SEO chuyên biệt như ở agency, mà mở rộng theo hướng marketing hoặc tăng trưởng kinh doanh. Người làm SEO in-house thường bắt đầu từ vị trí nhân viên SEO, tập trung tối ưu cho một website hoặc hệ thống sản phẩm cụ thể. Khi có thêm kinh nghiệm, họ có thể phát triển lên các vai trò như chuyên viên marketing tổng hợp, quản lý nội dung, hoặc tham gia vào các vị trí liên quan đến tăng trưởng và chiến lược digital marketing.

Ở giai đoạn cao hơn, SEO trở thành một năng lực cốt lõi hỗ trợ cho các vai trò quản lý marketing, thay vì là một chức danh riêng biệt. Môi trường in-house phù hợp với người muốn hiểu sâu về sản phẩm, khách hàng và xây dựng kết quả bền vững trong dài hạn.

Xu hướng SEO năm 2026 sẽ thay đổi như thế nào?

Bước sang năm 2026, SEO tiếp tục dịch chuyển mạnh mẽ cùng sự phát triển của công nghệ và sự thay đổi trong hành vi tìm kiếm của người dùng. SEO không còn xoay quanh việc tối ưu website cho công cụ tìm kiếm đơn thuần, mà ngày càng gắn chặt với cách con người tìm kiếm, tiếp nhận và tương tác với thông tin trên nhiều nền tảng khác nhau. Những xu hướng dưới đây sẽ định hình cách các dự án SEO được triển khai trong giai đoạn tới.

Trí tuệ nhân tạo sẽ tiếp tục được ứng dụng sâu vào các dự án SEO

AI không chỉ hỗ trợ phân tích dữ liệu hay gợi ý nội dung, mà còn tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng chiến lược, tối ưu trải nghiệm và đo lường hiệu quả. Người làm SEO cần học cách sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ thông minh, thay vì coi AI là giải pháp thay thế hoàn toàn.

Hành vi tìm kiếm của người dùng đang thay đổi rõ rệt

Ngày càng nhiều người sử dụng các công cụ AI như: ChatGPT, DeepSeek hay Gemini để tìm kiếm thông tin nhanh và mang tính đối thoại. Điều này khiến SEO phải mở rộng tư duy, không chỉ tối ưu cho trang kết quả tìm kiếm truyền thống, mà còn hướng tới việc nội dung có thể được trích dẫn, tham chiếu và sử dụng trong các hệ thống AI.

Tìm kiếm bằng hình ảnh thông qua Google Lens

Ngoài tìm kiếm bằng văn bản, tìm kiếm bằng hình ảnh thông qua Google Lens đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Người dùng có thể chụp ảnh sản phẩm, địa điểm hoặc vật thể và nhận thông tin liên quan chỉ trong vài giây. Điều này buộc website phải đầu tư nghiêm túc vào nội dung hình ảnh, bao gồm mô tả hình ảnh rõ ràng, cấu trúc dữ liệu phù hợp và cách trình bày trực quan.

Theo Sundar Pichai, Giám đốc điều hành Google, số lượt tìm kiếm qua Google Lens (công nghệ tìm kiếm đa phương thức tích hợp AI) đã tăng thêm 5 tỉ kể từ tháng 10.2024. Số người mua sắm qua Google Lens cũng tăng hơn 10% trong quý 1/2025. Khi hình ảnh được tối ưu tốt, từ phần mô tả thay thế cho đến cách đánh dấu thông tin cho công cụ tìm kiếm hiểu nội dung hình ảnh, khả năng hình ảnh xuất hiện trong kết quả tìm kiếm bằng hình ảnh có thể được cải thiện đáng kể. Đây sẽ là một hướng SEO quan trọng trong năm 2026, đặc biệt với các lĩnh vực như thương mại điện tử, du lịch, giáo dục và dịch vụ địa phương.

Trải nghiệm người dùng mang tính cá nhân hóa

Nội dung và giao diện website cần được thiết kế để phù hợp với từng nhóm người dùng, từng thiết bị và từng bối cảnh truy cập. SEO năm 2026 vì thế không chỉ là tối ưu kỹ thuật, mà là tối ưu toàn bộ hành trình trải nghiệm của người dùng khi tìm kiếm và tương tác với thông tin.

Tổng kết lại, SEO ngày nay không chỉ là một kỹ năng hỗ trợ marketing mà đã trở thành một lĩnh vực nghề nghiệp rõ ràng, với thị trường tuyển dụng, vai trò công việc và lộ trình phát triển cụ thể. Từ yêu cầu tuyển dụng, các hình thức làm SEO cho đến xu hướng SEO năm 2026, người làm nghề cần liên tục mở rộng năng lực để thích nghi với sự thay đổi của công nghệ và hành vi tìm kiếm của người dùng. Việc hiểu đúng bản chất nghề SEO sẽ giúp người mới lựa chọn lộ trình học và môi trường làm việc phù hợp, thay vì chạy theo những kỳ vọng thiếu thực tế.